Ο αγώνας του λαϊκού κλήρου, στις γραμμές του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ.

Άγαλμα του ΕΑΜίτη Μητροπολίτη Ιωακείμ, στην κεντρική πλατεία της Κοζάνης.

Ο συνδυασμός της χριστιανικής πίστης με τον αγώνα για την λευτεριά και την κοινωνική δικαιοσύνη, είναι βαθιά ριζωμένος στην ιστορία αυτού του τόπου.

Σύμφωνα με τον πρώτο τόμο του Δοκιμίου Ιστορίας του ΚΚΕ (1918-1949): “στις γραμμές του ΕΑΜ συγκεντρώθηκαν η εργατική τάξη, η αγροτιά, η διανόηση, οι επαγγελματίες και οι βιοτέχνες, η μικρή και σ’ ένα βαθμό η μεσαία αστική τάξη, ένα σημαντικό μέρος του κλήρου, κυρίως η πλειοψηφία του λαϊκού κλήρου.“ (σελ. 391). Ενώ συμπληρώνει: “Στον εθνικοαπελευθερωτικό κίνημα συμμετείχε και αγωνίστηκε και ο ελληνικός ορθόδοξος κλήρος. Ιδιαίτερα η συμμετοχή του κατώτερου κλήρου υπήρξε σχεδόν καθολική, σε αντίθεση προς το μεγαλύτερο μέρος του ανώτερου κλήρου, που έμεινε ασυγκίνητο από το δράμα του λαού, και έσπερνε το διχασμό και ένα μέρος βοηθούσε τον εχθρό. Από τους ανώτερους κληρικούς ξεχωρίζουν, για τις υπηρεσίες που έχουν προσφέρει στον αγώνα, ο μητροπολίτης Ιωακείμ Κοζάνης και ο μητροπολίτης Ηλείας Αντώνιος.“ (σελ. 433).

Στην απόφαση της δεύτερης ολομέλειας της Παγκληρικής Ένωσης Ελλάδας (η οποία υπήρξε το ανώτερο καθοδηγητικό όργανο των συλλόγων κληρικών της Ορθόδοξης εκκλησίας), τονίζεται: “Ο κλήρος θεωρεί τον εθνικό αγώνα του Λαού σαν δικό του αγώνα, γιατί γίνεται ενάντια στον αντίχριστο φασισμό. Για την καλύτερη συμβολή του κλήρου στον αγώνα επιβάλλεται η σύντομη και σφιχτή οργάνωση του κλήρου της Ελλάδος στους συλλόγους κληρικών και στην Παγκληρική. Επιβάλλεται μορφωμένοι ιδία κληρικοί να πλαισιώσουν τον Λαϊκό Στρατό του ΕΛΑΣ, για να καθαγιάσουν και δώσουν τον πνευματικό μαχητικό χαρακτήρα στον αντιφασιστικό αγώνα του Λαού. Η συνεργασία του οργανωμένου κλήρου με όλες τις αδελφές απελευθερωτικές οργανώσεις πρέπει να είναι στενή και αποδοτική για τον αγώνα… “

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Ριζοσπάστη (26.04.1998):

“Πρώτοι βγήκαν στον αγώνα κληρικοί της Ρούμελης, ανταποκρινόμενοι στο κάλεσμα του Αρη Βελουχιώτη, ο οποίος, εκτός των άλλων πολλών ικανοτήτων, είχε και το χάρισμα να επικοινωνεί και να πείθει τους ιερωμένους για το δίκιο του αγώνα. Ανάμεσα σ’ αυτούς τους πρώτους, οι παπάδες Κώστας Τζεβελέκης (Παπακουμπούρας) από την Κολοκυθιά, Νίκος Αυγερόπουλος από την Ανατολή, Λάιος Δροσογιάννης από τη Δάφνη, Παπαριστείδης από τη Στρώμη, Δημήτρης Χολέβας (Παπαφλέσσας) από την Τσιούκα, ο αρχιμανδρίτης Γερμανός Δημάκης (Ανυπόμονος). Κι ύστερα πολλές εκατοντάδες άλλοι κληρικοί στη Θεσσαλία, στη Μακεδονία, στην Ηπειρο, στην Πελοπόννησο, στην Κρήτη, σ’ όλη την κατεχόμενη Ελλάδα, γυρίζουν πόλεις και χωριά εμψυχώνοντας το λαό, πολεμώντας στα βουνά.

Και πάρα πολλοί δίνουν και τη ζωή τους. Σε σχέση με το συνολικό αριθμό των κληρικών ο φόρος αίματος είναι υπερβολικός. Πάνω από 140 αρχιμανδρίτες, παπάδες, διάκονοι, ηγούμενοι, καλόγεροι, καλόγριες, σκοτώθηκαν από τους κατακτητές. Το πρώτο θύμα, ήδη από τις 4 Ιούνη 1941, ο αρχιμανδρίτης Φώτιος Θεοδοσάκης από το Σκαλάνι Ηρακλείου Κρήτης. Ηρωικός ο θάνατος του αρχιμανδρίτη Κοζάνης Ιωακείμ Λιούλια, που βασανίστηκε άγρια πριν εκτελεστεί στις 6 Ιούνη 1943. Ηρωικός και περήφανος ο θάνατος και του παπά Δημήτρη Κουτσούμπα, ΕΑΜίτη και καθοδηγητή της οργάνωσης “Εθνική Αλληλεγγύη” στο Δομοκό, που συνελήφθη μετά από προδοσία την ώρα της λειτουργίας μαζί με το γιο του Κώστα, φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν και εκτελέστηκαν, τον Απρίλη του 1944 στο Χρισσό της Αμφισσας. Οι εκτελέσεις συνεχίστηκαν μέχρι λίγο πριν την απελευθέρωση και τα τελευταία θύματα ήσαν οι παπάδες Δημήτριος Τομαράς από τον Χορτιάτη, Χρήστος Παπαδόπουλος από την Καβάλα και Χρήστος Σιάνος από τη Φλώρινα. Αλλά και μετά την απελευθέρωση, στη διάρκεια του εμφυλίου πολέμου πολλοί κληρικοί δολοφονήθηκαν και εκτελέστηκαν από τους συμμορίτες – ταγματασφαλίτες και το μετεμφυλιακό τρομοκρατικό κράτος.“

Αυτά λοιπόν, ας τα θυμούνται κάποιοι σημερινοί υπερεπαναστάτες που σπεύδουν να ειρωνευτούν, την πίστη των χριστιανών κομμουνιστών.

Ένας παπάς του λαού!

Ο αγωνιστής παπα-Χρήστος Ζαρκαδούλας από την Ανατολική Φθιώτιδα, το πρωί της Τετάρτης (25/1/2012) διαδήλωσε μαζί με μέλη του ΠΑΜΕ και της ΠΑΣΥ, έξω από το υποκατάστημα της ΔΕΗ στη Λαμία, ενάντια στο χαράτσι. Σε τηλεοπτικό ρεπορτάζ δήλωσε σχετικά: “Το ηλεκτρικό ρεύμα, όπως και το νερό και άλλα αγαθά, είναι απαραίτητα στο λαό. Δεν μπορούν να αποτελούν αντικείμενα εμπορίου, πόσο μάλλον αντικείμενα εκβιασμού…”, ενώ συνέχισε: “Απορία μου είναι, γιατί όλοι οι παπάδες δεν είναι στο πλευρό των εργαζομένων. Δίπλα τους, εκεί στους αγώνες τους. [...] Αν οι σημερινοί αγώνες ενταθούν πραγματικά, προς την κατεύθυνση της ανατροπής αυτού του κοινωνικοοικονομικού συστήματος, τότε πραγματικά, οι λαοί όλοι, θα ζήσουν σε έναν άλλο κόσμο. Αλλά, πρέπει πραγματικά οι λαοί να αντιληφθούν, οι εργαζόμενοι να αντιληφθούν, ότι πρέπει οι ίδιοι να γίνουν διαχειριστές του πλούτου τους, οι ίδιοι να αναλάβουν τη διαχείριση αυτών των πραγμάτων που τους αφορούν.“

Στους χαλεπούς καιρούς που ζούμε, αυτές οι λιγοστές αλλά γνήσιες φωνές της εκκλησίας, είναι ανάγκη να πληθύνουν και να ορθωθούν, απέναντι σε όσους προτείνουν στο λαό να δεχτεί μοιρολατρικά όσα του ετοιμάζουν οι δυνάστες και οι καταπιεστές του.

Δείτε ολόκληρο το σχετικό ρεπορτάζ:

Υπάρχουν κι αυτοί!

Κατά τη διάρκεια της ναζιστικής και φασιστικής κατοχής στην Ελλάδα, η στάση της Εκκλησίας είχε δύο κύριες τάσεις.

Από τη μια, μεγάλο μέρος του ανώτερου κλήρου της εκκλησίας (Ιωαννίνων Σπυρίδων, Σερρών Κωνσταντίνος, Καστοριάς Νικηφόρος, Φθιώτιδας Αμβρόσιος, Κασσανδρείας Ειρηναίος, και άλλοι), καλούσε με αντικομμουνιστικά κηρύγματα, τον λαό να υποτάσσεται και να υπακούει τις ναζιστικές αρχές. Βέβαια, υπήρξαν και εξαιρέσεις. Για παράδειγμα, ο Μητροπολίτης Κοζάνης Ιωακείμ, και ο Ηλείας Αντώνιος αγωνίστηκαν στο πλευρό του Ε.Α.Μ. και εξελέγησαν Εθνοσύμβουλοι, ενώ υπήρξαν κι άλλοι μητροπολίτες που βοήθησαν με διάφορους τρόπους τον αγώνα (Σάμου και Ικαρίας Ειρηναίος, Χίου Ιωακείμ, Χαλκίδας Γρηγόριος, Αττικής Ιάκωβος, Βόλου Ιωακείμ, Δρυινουπόλεως και Κονίτσης Δημήτριος).

Πέρα όμως από τον ανώτερο κλήρο, οι απλοί κληρικοί στήριξαν μαζικά τον αντιστασιακό αγώνα, πολέμησαν, και πολλοί από αυτούς έπεσαν, στο πλευρό του Ε.Α.Μ. Σύμφωνα με ανακοίνωση της Παγκληρικής Ένωσης Ελλάδας, η οποία αποτέλεσε το ανώτερο καθοδηγητικό όργανο των συλλόγων κληρικών: “Ο κλήρος θεωρεί τον εθνικό αγώνα του Λαού σαν δικό του αγώνα, γιατί γίνεται ενάντια στον αντίχριστο φασισμό… Επιβάλλεται μορφωμένοι ιδία κληρικοί να πλαισιώσουν τον Λαϊκό Στρατό του ΕΛΑΣ, για να καθαγιάσουν και δώσουν τον πνευματικό μαχητικό χαρακτήρα στον αντιφασιστικό αγώνα του Λαού.”. Σε όλη την Ελλάδα, πολλές εκατοντάδες κληρικοί αγωνίστηκαν ενάντια στους φασίστες κατακτητές, ενώ περισσότεροι από 140 έδωσαν το αίμα τους για την ελευθερία. Ακόμα και μετά το τέλος της ναζιστικής κατοχής, κατά τον εμφύλιο πόλεμο, υπήρξαν πολλοί που δολοφονήθηκαν και εκτελέστηκαν από τον Εθνικό Στρατό και τους πρώην ταγματασφαλίτες.

Αργότερα, κατά τη διάρκεια της χούντας των Συνταγματαρχών, ο διαχωρισμός της μεγάλης πλειοψηφίας του ανώτερου και μερίδας του λαϊκού κλήρου υπήρξε πάλι εμφανής. Χαρακτηριστική μορφή ήταν ο παπα-Γιώργης Πυρουνάκης, ο οποίος είχε συνεχείς διώξεις από τη χούντα.

Η εφημερίδα Αυγή αναφέρει χαρακτηριστικά για τον παπα-Γιώργη: “ήταν εντυπωσιακό να βλέπει κανείς νέους, που δεν είχαν και την καλύτερη των σχέσεων με την εκκλησία και τις λειτουργίες της, ούτε με το πρωινό βέβαια ξύπνημα, ν’ ανηφορίζουν στην άλλη άκρη της Αττικής (σε μια εκκλησία έξω από τον Άγιο Στέφανο όπου τον είχε εξορίσει η ιεραρχία), για να τον ακούσουν… Και ακόμη πιο εντυπωσιακό, να βλέπει τους άνδρες του Σπουδαστικού της Ασφάλειας να καταγράφουν την προσέλευση των ήδη γνωστών ή να παίρνουν τις ταυτότητες αυτών που πρώτη φορά εμφανίζονταν να παρακολουθήσουν τη …«Θεία Λειτουργία» αυτού του παυμένου Καθηγητή από την Χούντα ως «επικινδυνότερου των κομμουνιστών»!”

Η χριστιανική πίστη, έχει μια κοινωνική παράδοση η οποία έχει ισχυρές αναφορές στην δικαιοσύνη, την ισότητα και την αλληλεγγύη. Ίσως, κάποιοι πιστοί να την ξεχνούν, ίσως κάποιοι να την διαστρέφουν ακόμα. Όμως ποτέ δεν έπαψαν να υπάρχουν και αυτοί που την διατήρησαν με πιστότητα, και έγιναν συνεχιστές της. Αυτό ας μην το ξεχνάμε, όταν η επικαιρότητα φέρνει στο φως την σαπίλα και την δυσοσμία κάποιων.

Αηδιαστικός “Χριστιανισμός”

Αν έχετε παρακολουθήσει τις “Υπερβολές”, θα γνωρίζετε ότι έχουμε την πεποίθηση πως η χριστιανική πίστη, δεν πρέπει είναι αποκομμένη από τον κόσμο, αλλά να ενδιαφέρεται για την κοινωνία και τις διάφορες καταστάσεις που την απασχολούν. Επίσης, δεν έχουμε κρύψει την αντίληψή μας, πως η κοινωνική παράδοση του Χριστιανισμού, καθιστά δυνατή την συνάντηση του πιστού με ριζοσπαστικούς πολιτικούς χώρους.

Στην σύγχρονη Ελλάδα, υπήρξαν και υπάρχουν χριστιανοί με προοδευτικούς ορίζοντες. Εκτός από τους μητροπολίτες και τους απλούς ιερείς, που στην κατοχή αντιστάθηκαν μέσα από τις γραμμές του Ε.Α.Μ., ακόμα και επί χούντας υπήρξαν κάποιες φωτεινές μορφές στην εκκλησία. Αναφέρουμε ενδεικτικά τον παπά-Γιώργη Πυρουνάκη, που η κοινωνική του δράση του προξένησε συνεχείς διώξεις μέχρι και το τέλος της χούντας, και τον Νικόλαο Ψαρουδάκη, ηγέτη της χριστιανοσοσιαλιστικής Χριστιανικής Δημοκρατίας (η οποία στις εκλογές του 1977, συμμετείχε στην “Συμμαχία Προοδευτικών και Αριστερών Δυνάμεων” μαζί με την Ε.Δ.Α. και το Κ.Κ.Ε. Εσωτερικού), ο οποίος εξορίστηκε από το καθεστώς της χούντας, στη Γυάρο. Και σήμερα, δεν είναι λίγοι οι θεολόγοι και οι εκκλησιαστικοί λειτουργοί που τονίζουν την κοινωνική και ριζοσπαστική διάσταση της χριστιανικής πίστης.

Όμως, από την άλλη, είναι γεγονός, πως στην περίοδο της χούντας που προαναφέραμε, εκτός από τις περιπτώσεις κάποιων χριστιανών που αντιστάθηκαν στο φασιστικό καθεστώς, το μεγαλύτερο μέρος της επικρατούσας εκκλησίας, ανέχτηκε και σε πολλές περιπτώσεις στήριξε  το καθεστώς.

Και δυστυχώς, είναι γεγονός πως μέσα στην εκκλησία υπάρχουν συνεχιστές αυτής της αθλιότητας. Πρόσφατα, κυκλοφόρησε μια είδηση που (ξανα)έφερε στο φως μια μορφή “χριστιανισμού” που μας αηδιάζει και την σιχαινόμαστε. Σύμφωνα με την εφημερίδα “Καθημερινή”, ο Μητροπολίτης Καλαβρύτων κ. Αμβρόσιος, ζήτησε να επισκεφτεί στην φυλακή τον αμετανόητο δολοφόνο και βασανιστή της χούντας Νίκο Ντερτιλή. Στην επιστολή με την οποία ζητά την άδεια, αποκαλεί τον Ντερτιλή “γενναίο Έλληνα αδελφό”, ενώ τον χαρακτηρίζει “πολιτικό κρατούμενο” και “πρότυπο ζωής”.

Ο Ντερτιλής, είναι ο αδίστακτος δολοφόνος του ήρωα του Πολυτεχνείου Μιχάλη Μυρογιάννη, που είναι φυλακισμένος μέχρι σήμερα καθώς δηλώνει αμετανόητος για όλα όσα διέπραξε στη χούντα. Σύμφωνα με ένορκη κατάθεση του Αντώνη Αγριτέλλη, οδηγού του Ντερτιλή, την ημέρα της σφαγής του Πολυτεχνείου:

“Στις 4 ή 4:30 ξημερώνοντας Σάββατο παρέλαβα τον Ντερτιλή και τον μετέφερα από την ΑΣΔΕΝ στο Πολυτεχνείο με το τζιπ. Σταμάτησα κοντά στην κατεστραμμένη πύλη, ο Ντερτιλής κατέβηκε και συζητούσε με κάποιον αξιωματικό της Αστυνομίας. Ξαφνικά αντελήφθην φασαρία και φωνές προς τη μεριά της διασταύρωσης Πατησίων και Στουρνάρα. Παρετήρησα ότι αστυφύλακες έδερναν έναν νεαρό. Ξαφνικά αυτός κατόρθωσε να αποσπασθεί από τους αστυφύλακες. Τότε ο Ντερτιλής, που μόλις είχε αντιληφθεί το επεισόδιο, έβγαλε από το μπουφάν του το περίστροφό του και πυροβόλησε χωρίς να πολυσκεφθεί. Ο νεαρός έπεσε σαν κοτόπουλο. Έμεινε επί τόπου ακριβώς στην διασταύρωση Πατησίων και Στουρνάρα, προς την πλευρά της Ομόνοιας. Εγώ φαντάστηκα ότι του έριξε στα πόδια και περίμενα να κινηθεί. Όταν όμως είδα να σχηματίζεται μια λίμνη από αίμα και μια μικρή άσπρη λιμνούλα από μυαλά, κατάλαβα ότι τον πυροβόλησε στο κεφάλι και ήταν ήδη νεκρός. Μετά, σαν να μη συνέβαινε τίποτα, μπήκε στο τζιπ και κτυπώντας με στην πλάτη, μου είπε “με παραδέχεσαι ρε; Σαράντα πέντε χρονών άνθρωπος και με τη μια τον πέτυχα στο κεφάλι”".

Αυτός ο αδίστακτος φασίστας και φονιάς είναι το “πρότυπο ζωής” που ο κ. Αμβρόσιος, θέλει “να συγχαρεί διά ζώσης φωνής μόνο και μόνο διότι παραμένει πιστός στις αρχές του καθ’ ον χρόνο θα ηδύνατο με μιαν υποκριτικήν δήλωση μετανοίας να έχει κερδίσει την ελευθερίαν του”.

Οι λόγοι και οι αντιλήψεις του κ. Αμβρόσιου, ο οποίος επί χούντας ήταν ιερέας της Ελληνικής Χωροφυλακής, μας βάζουν σε σκέψεις, για το μέχρι που μπορεί να φτάσει ενός χριστιανισμός που εναντιώνεται σε καθετί ριζοσπαστικό και προοδευτικό, χάριν της “ουδετερότητας”, με αποτέλεσμα να στηρίζει συνειδητά ή ασυνείδητα την αντίδραση.

Λεβέντης ιεράρχης! (updated)

Από την μία ο μεσαίωνας και από την άλλη ένας λεβέντης ιεράρχης! Ανατριχίλα για τις άναρθρες κραυγές. Ελπίδα για την φωνή σύνεσης. Μακάρι όλοι οι ποιμένες να είχαν την λεβεντιά  και την αντίληψη του Μητροπολίτη Δημητριάδος Ιγνάτιου.

Διαβάστε σχετικό δημοσίευμα από την εφημερίδα “το Βήμα”.

update 22.1.2010

• Δημητριάδος Ιγνάτιος «Είναι βαλτοί να δημιουργήσουν θέμα»
• Μητροπολίτης Δημητριάδος «Είναι κάτι που κάνω δύο χρόνια τώρα»

σημείωση: Ο κύριος που έχει ανεβάσει το βίντεο, όσα σχόλια αν άφησα στο youtube, δεν τα δημοσίευσε. Προβοκατόρικες συμπεριφορές και εντός και εκτός εκκλησίας... Δυστυχώς.