Στοιχεία ταξικής συνείδησης στο Κατά Λουκάν Ευαγγέλιον

Μακαρισμοί

Οι Μακαρισμοί είναι ένα πολύ γνωστό απόσπασμα της Αγίας Γραφής. Συνήθως, παρατίθενται από το Κατά Ματθαίον Ευαγγέλιον, αλλά μέσα στην Καινή Διαθήκη, και συγκεκριμένα στο Κατά Λουκάν, υπάρχει και μια πιο λιτή μορφή τους. Λοιπόν, οι Μακαρισμοί όπως τους βρίσκουμε εκεί, περιέχουν στοιχεία ταξικής συνείδησης!

Κατά το Λουκά, ο Ιησούς Χριστός λέει: «Μακάριοι οἱ πτωχοί, ὅτι ὑμετέρα ἐστιν ἡ βασιλεία τοῦ Θεοῦ, μακάριοι οἱ πεινῶντες νῦν, ὅτι χορτασθήσεσθε μακάριοι οἱ κλαίοντες νῦν, ὅτι γελάσετε.» (Λουκ. 6:20-21), ενώ στην συνεχίζει λέγοντας: «Πλὴν οὐαὶ ὑμῖν τοῖς πλουσίοις, ὅτι ἀπέχετε τὴν παράκλησιν ὑμῶν. Οὐαὶ ὑμῖν, οἱ ἐμπεπλησμένοι νῦν ὅτι πεινάσετε. Οὐαὶ, οἱ γελῶντες νῦν, ὅτι πενθήσετε καὶ κλαύσετε.» (εδ. 24-25)

Είναι γεγονός, ότι στο Ματθαίο, οι «πτωχοί» του Λουκά, αναφέρονται ως «πτωχοὶ τῷ πνεύματι», και οι «πεινῶντες» ως «πεινῶντες καὶ διψῶντες τὴν δικαιοσύνην». Ως χριστιανοί που δεχόμαστε την θεοπνευστία των Γραφών, αποδεχόμαστε την θεοπνευστία της διευκρίνησης που γίνεται στον Ματθαίο, όμως η συνοχή του κειμένου όπως το βρίσκουμε στο Λουκά, και η άμεση αντιπαραβολή φτωχών-πλουσίων, πεινασμένων-χορτασμένων, θλιμμένων-χαρούμενων, φανερώνει πως και σε αυτή την πιο λιτή μορφή του κειμένου των Μακαρισμών, εμφανίζεται μια επίσης θεόπνευστη νοηματική πτυχή. Σ’ αυτή τη πτυχή λοιπόν, εμφανίζεται ένα είδος ταξικής προσέγγισης.

Η παραβολή του πλούσιου και του φτωχού Λάζαρου

Στο Κατά Λουκάν, υπάρχει μια παραβολή, που δεν αναφέρεται σε κανένα άλλο ευαγγέλιο. Είναι η παραβολή του πλουσίου και του φτωχού Λάζαρου, που βρίσκεται στο κεφάλαιο 16. Σ’ αυτή τη παραβολή, ο Χριστός αναφέρεται σε έναν πλούσιο που «ἐνεδύετο πορφύραν καὶ στολήν βυσσίνην, εὐφραινόμενος καθ᾿ ἡμέραν μεγαλοπρεπῶς.» (Λουκ. 16:19, Βάμβ.) και σε έναν φτωχό, που ονομαζόταν Λάζαρος και «ἔκειτο πεπληγωμένος πλησίον τῆς πύλης αὐτοῦ [του πλουσίου] καὶ ἐπεθύμει νὰ χορτασθῇ ἀπὸ τῶν ψιχίων τῶν πιπτόντων ἀπὸ τῆς τραπέζης τοῦ πλουσίου» (εδ. 20-21). Όταν πέθαναν και οι δύο, ο πλούσιος πήγε στον Άδη (σε τόπο βασάνου), ενώ ο φτωχός βρέθηκε μαζί με τον Αβραάμ (σε τόπο παρηγοριάς). Εκεί ο πλούσιος, αντικρίζοντάς τους, έκανε εκκλήσεις για βοήθεια προς τον Αβραάμ, όμως αυτός του απάντησε: «Τέκνον, ἐνθυμήθητι ὅτι ἀπέλαβες σὺ τὰ ἀγαθὰ σου ἐν τῇ ζωῇ σου, καὶ ὁ Λάζαρος ὁμοίως τὰ κακά· τώρα οὗτος μὲν παρηγορεῖται, σὺ δὲ βασανίζεσαι» (εδ. 25).

Στην ουσία, ο λόγος για τον οποίο τιμωρήθηκε ο πλούσιος, ήταν επειδή ακριβώς ήταν πλούσιος, ενώ ο λόγος που δέχτηκε παρηγοριά ο φτωχός, ήταν επειδή ακριβώς ήταν φτωχός. Και εδώ λοιπόν, φανερώνονται στοιχεία ταξικής συνείδησης.

Advertisements

Posted on Ιουλίου 12, 2011, in Χριστιανική διδασκαλία and tagged , . Bookmark the permalink. 6 Σχόλια.

  1. για την παραβολή του Λαζάρου λέγεται , ότι το αδίκημα του πλούσιου δεν ήταν ακριβώς ότι ήταν πλούσιος, αλλά ότι δεν έδινε σημασία στον ταλαίπωρο συνάνθρωπό του. Όμως αυτό είναι το χαρακτηριστικό των πλουσίων, γι’ αυτούς δεν υπάρχει η έννοια του πλησίον, οικονομικά μεγέθη μονάχα. Όπως και χαρακτηριστικό των παπάδων (οι εξαιρέσεις επιβεβαιώνουν απλώς τον κανόνα) είναι να αποταξικοποιούν, να αποπολιτικοποιούν τα κείμενα των Γραφών.

  2. Η εντύπωση που έχω και εγώ, είναι πως πράγματι ο λόγος που καταδικάστηκε ο πλούσιος, ήταν επειδή τελικά δεν νοιάστηκε καθόλου για το Λάζαρο. Αυτή εξάλλου, είναι και η κύρια ερμηνεία του κειμένου. Όμως πάλι, η περικοπή από μόνη της, αναφέρει τον πλούτο ως τη μόνη αιτιολογία που έδωσε ο Αβραάμ για την καταδίκη του πλούσιου. Και αυτό καταδεικνύει την ριζοσπαστικότητα του κειμένου.

    Πάντως, θα είχε ενδιαφέρον η προσπάθεια για «ανατροπή» του «κανόνα».

  3. Συμφωνώ. Υπάρχει και στην Π. Διαθήκη θέμα. Ξεφυλλίζοντας τον Ιησού του Ναυή, πέφτω στη φάση που ο άγγελος αποκαλύπτει στον Ι. Ν τα κόλπα να πάρει την Ιεριχώ. Αφού νικήσουν, του λέει να αφιερώσει όλα τα τρόπαια στο Θεό (δες δηλ. στην κοινότητα) Αλλά του εφιστά την προσοχή να μην κάνουν χρήση του «κατηραμένου πράγματος» ( που συγκαταλέγεται σ’ αυτά που θα βρούν στην αλωμένη πόλη, όμως δεν το κατονομάζει σκανδαλίζοντας σε σαν αναγνώστη να πας πιο κάτω, πού θα πάει, κάπου θα το λέει). Πράγματι, οι ισραηλίτες νικούν, εγκαθίστανται στην πόλη, αφιερώνουν τα τρόπαια στον Κύριο, όμως κάτι πάει στραβά και πέφτει γρουσουζιά και γκρίνια. Ξανάρχεται ο άγγελος στον Ι. Ν, ώπα του λέει, έγινε χρήση του κατηραμένου. Και του δίνει οδηγίες πώς να αποκαλύψει τους δράστες και πως πρέπει να τους ξεπαστρέψει κι αυτούς και τη γενιά τους άμα βρεθούν. Και φτάνουμε στο σημείο που ο πρώτος δράστης ομολογεί: Ναι, καβάτζωσα στάρι και όπλα και χρυσάφι στην αυλή μου! Η ατομική ιδιοκτησία ήταν το κατηραμένο πράγμα, που έκαναν χρήση οι άνθρωποι της πόλης – και που κινδύνευαν να μολυνθούν οι κοινοτικά οργανωμένοι νομάδες. Γι’ αυτό και απαιτούνταν ριζοσπαστικές λύσεις. Ο πασιφισμός είναι ένα άλλο μεγάλο ζήτημα επίσης.

  4. Και στην πρώτη εκκλησία, υπάρχει το ενδιαφέρον περιστατικό του Ανανία και της Σαπφείρας (Πράξεις 5:1-10).

    Γενικά, οι πηγές του Χριστιανισμού (Αγία Γραφή, Πατέρες κ.λπ.), περιέχουν πολύ ενδιαφέρουσες πτυχές, οι οποίες αξίζουν να συζητηθούν, καθώς φανερώνουν ένα αντισυστημικό πρόσωπο του Χριστιανισμού, με το οποίο λίγοι είναι οικείοι.

  1. Παράθεμα: Η ζωή μέσα στην πρώτη χριστιανική κοινότητα « Υπερβολές

  2. Παράθεμα: Στοιχεία ταξικής συνείδησης στο Κατά Λουκάν Ευαγγέλιον « Το Αρχείο ενός Χριστιανού Κομμουνιστή

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Αρέσει σε %d bloggers: