Category Archives: Καπιταλισμός

Μουντιαλική… ανισότητα!

Ξεκίνησε, λοιπόν, το Μουντιάλ στη Βραζιλία.

Στη χώρα που εκτός από το Μουντιάλ, το 2016 θα πραγματοποιηθούν και οι Ολυμπιακοί Αγώνες, οι δείκτες της οικονομίας είναι αρκετά καλοί! Η Βραζιλία γίνεται ολοένα και πιο ισχυρή στο «παιχνίδι» της ενέργειας και του διεθνούς εμπορίου, ενώ η οικονομία της ανακάμπτει αρκετά γρήγορα από την κρίση του 2008, βασιζόμενη στις βιομηχανικές και γεωργικές εξαγωγές. Πλέον, η Βραζιλία είναι μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες χώρες, ενώ θεωρείται η έκτη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου.

Αυτά λένε οι αριθμοί. Η άλλη όψη της πραγματικότητας, λέει πως στη Βραζιλία τα παιδιά εκπορνεύονται με 3, ή λιγότερα ακόμη, ευρώ, πως η εκπόρνευση αποτελεί αναγκαστική διέξοδο για πολλούς ανθρώπους, πως η πλειοψηφία του λαού ζει με λιγότερα από 160 ευρώ το μήνα, πως σε έρευνα του Pew Research Centre το 72% των Βραζιλιάνων δηλώνει δυσαρεστημένο με την κατάσταση που επικρατεί στη χώρα, πως η ανισότητα είναι κραυγαλέα.

Μη γελιόμαστε. Οι καπιταλιστικές κοινωνίες, είναι de facto ταξικές. Είτε αυτό ακούγεται ξύλινη γλώσσα, είτε όχι: οι καπιταλιστές έχουν εκ διαμέτρου αντίθετα συμφέροντα από την εργατική τάξη και το λαό. Η «ανάπτυξη» της καπιταλιστικής οικονομίας, μπορεί να σημαίνει αύξηση ή διατήρηση των κερδών του κεφαλαίου, όμως δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να εγγυηθεί βελτίωση της θέσης των λαϊκών στρωμάτων. Η ανισότητα, η αδικία και η εκμετάλλευση, καταλαμβάνουν το σημαντικότερο τμήμα στο DNA του καπιταλισμού.

Πορνεία και καπιταλισμός

Στην Ελλάδα, από το 1999 η πορνεία θεωρείται «επάγγελμα» όπου μπορούν να το ασκούν νεαρά άτομα μετά τα 18 τους χρόνια.

Η πορνεία είναι μια από τις πιο ακραίες μορφές εκμετάλλευσης. Ο ευτελισμός και η εκμετάλλευση της ερωτικής λειτουργίας του ανθρώπου με όλες τις σωματικές, πνευματικές, ηθικές παραμέτρους της, που επιχειρείται στις καπιταλιστικές κοινωνίες να θεωρηθεί ως επάγγελμα, και ως εκ τούτου, να συνδεθεί με τον τουρισμό κ.λπ., δείχνει το επίπεδο του καπιταλισμού σε ζητήματα συνείδησης, αξιών και ηθών. Το σημαντικότερο όμως, είναι ότι δείχνει ως που μπορεί να φτάσει το σύστημα της εκμετάλλευσης. Στον καπιταλισμό όπου πάνω απ’ όλα είναι το κέρδος, μπορεί να θεωρείται αποδεκτό επάγγελμα ακόμα και η εκπόρνευση.

Μάλιστα, σε περίοδο κρίσης, το καπιταλιστικό σύστημα δίνει ακόμα μεγαλύτερη ώθηση στην πορνεία καθώς όλο και περισσότερα άτομα αναγκάζονται με τον έναν ή άλλον τρόπο να καταφύγουν σε αυτήν, ώστε να εξασφαλίσουν την επιβίωσή τους. Η οργάνωση «Fondation Scelles», στην ετήσια έκθεσή της με τίτλο «Σεξουαλική εκμετάλλευση, μια απειλή που εντείνεται», αναφέρει: «ο αριθμός των προσώπων που εκπορνεύονται δεν σταματά να αυξάνεται κι η σεξουαλική εκμετάλλευση εμφανίζεται περισσότερο από ποτέ ως μια τεράστια παγκοσμιοποιημένη αγορά που ξεπερνά τις εθνικότητες». Όπως αποκαλύπτει η έρευνα, μια ιερόδουλη εξασφαλίζει κέρδος 150.000 ευρώ τον χρόνο κατά μέσον όρο στον προαγωγό της*.

Η αντικαπιταλιστική προοπτική της λαϊκής εξουσίας που αγωνίζεται να σπάσει τα δεσμά της εκμετάλλευσης (τα οποία δημιουργούνται από το γεγονός ότι τα μέσα παραγωγής, κι ως εκ τούτου και ο πλούτος που παράγεται, είναι στα χέρια των καπιταλιστών), θα τσακίσει μορφές ακραίας εκμετάλλευσης, όπως η πορνεία.

*. «Γιγαντώνεται παγκοσμίως η «βιομηχανία» της πορνείας», 902.gr, 12/12/2013.

Οι «φιλάνθρωποι»!

Ο φιλάνθρωπος Μπιλ Γκέιτς. Ο φιλάνθρωπος Ζούκερμπεργκ. Η φιλάνθρωπη Βαρδινογιάννη. Ο φιλάνθρωπος Λάτσης. Όλοι οι φιλάνθρωποι καπιταλιστές συγκινούνται μπροστά στο δράμα της φτώχειας… που αυτοί δημιουργούν! Όλοι θέλουν να δώσουν λεφτά για τους φτωχούς… ένα κομμάτι, μόνο, από τα υπερκέρδη τους! Εξάλλου η πρόθεση μετράει!

Κάποτε στους πλούσιους αστούς ήταν χόμπι η ζωοφιλία. Εν καιρώ κρίσης, την θέση της έχει πάρει η φιλανθρωπία. Εξάλλου συμφέρει! Και όνομα φτιάχνεις, και φοροαπαλλαγές παίρνεις.

Ο φιλάνθρωπος Μπιλ Γκέιτς μιλώντας γι’ αυτήν την «φιλάνθρωπία», αναφέρει: «Οι δυνητικές εφαρμογές του δημιουργικού καπιταλισμού περιορίζονται μόνο από τα όρια της φαντασίας μας. Αν μπορέσουμε να βρούμε προσεγγίσεις που απαντούν στις ανάγκες των φτωχών με τρόπο που γεννούν κέρδος και αναγνώριση στις επιχειρήσεις, θα έχουμε βρει μια αυτοσυντηρούμενη μέθοδο για τη μείωση της φτώχειας. Μια παθιασμένη προσπάθεια να ανταποκριθούμε στην πρόκληση μπορεί να μας βοηθήσει να αλλάξουμε τον κόσμο.»

Όπως λέει και ο Νίκος Μπογιόπουλος: «Φυσικά δεν έχουμε (ούτε θα μπορούσαμε να έχουμε) τίποτα το προσωπικό με τον κ. Γκέιτς ή τον κ. Ζούκερμπεργκ. Έχουμε, όμως, σαφέστατη πολιτική διαφωνία με την κάθε «φιλάνθρωπη» κυρία ή κύριο που αφού έχουν χορτάσει το παντεσπάνι και τα χαβιάρια τους, κατόπιν αναζητούν στη «φιλανθρωπία» το εισιτήριο – ένα εισιτήριο με πολύ φτηνό είναι η αλήθεια αντίτιμο και αξιοσημείωτες φοροαπαλλαγές- για να αυτοδιαφημιστούν σαν πρωταγωνιστές κάποιων σικέ παραστάσεων περί «ανθρωπιάς»«.

Ήδη πριν από 17 αιώνες περίπου, ένας χριστιανός φιλόσοφος, ο Γρηγόριος Νύσσης, απευθυνόμενος προς την πλουτοκρατία της εποχής του, έλεγε: «Αλλά κι αν ακόμη προσφέρεις ελεημοσύνη, ως προϊόν απάνθρωπης εκμετάλλευσης δεν θα είναι καρπός των συμφορών των άλλων, γεμάτη δάκρυα και στεναγμούς; Αν γνώριζε ο φτωχός από πού προσφέρεις την ελεημοσύνη, δε θα τη δεχόταν, γιατί θα αισθανόταν σα να έμελλε να γευτεί σάρκες αδελφικές και αίμα συγγενών του. Θα σου πετούσε δε κατάμουτρα τούτα τα λόγια τα γεμάτα θάρρος και φρονιμάδα: Μη με θρέψεις, άνθρωπε, από τα δάκρυα των αδελφών μου. Μη δώσεις στο φτωχό ψωμί βγαλμένο από τους στεναγμούς των άλλων φτωχών. Μοίρασε στους συνανθρώπους σου όσα με αδικίες μάζεψες και τότε θα παραδεχτώ την ευεργεσία σου. Ποιο το όφελος, αν δημιουργείς πολλούς φτωχούς (με την εκμετάλλευση) κι ανακουφίζεις ένα (με την ελεημοσύνη); Αν δεν υπήρχε το πλήθος των τοκογλύφων (των εκμεταλλευτών γενικά), δε θα υπήρχε ούτε η στρατιά των πεινασμένων. Ας διαλυθούν τα οργανωμένα οικονομικά συμφέροντα και όλοι θ’ αποκτήσουμε την οικονομική μας αυτάρκεια.« (Γρηγόριος Νύσσης, Κατά Τοκιζόντων).

Απέναντι στην φιλανθρωπία της πλουτοκρατίας, βάζουμε την αλληλεγγύη της εργατικής τάξης και του λαού. Απέναντι στις ενέσεις φιλανθρωπίας που στόχο έχουν τον εξωραϊσμό, την παροχή κάλυψης και την παράταση της ζωής του συστήματος της εκμετάλλευσης, βάζουμε την προοπτική της ανατροπής του καπιταλισμού που δημιουργεί και βαθαίνει την φτώχεια, την ανέχεια και την εξαθλίωση. Απέναντι στην επιβίωση με ψίχουλα, βάζουμε τη ζωή με αξιοπρέπεια.

Η «ελευθερία» του καπιταλισμού

Όταν οι υπερασπιστές του καπιταλισμού μιλάνε για ελευθερία, αναφέρονται στην ελευθερία της αγοράς, στην ελευθερία που έχουν οι καπιταλιστές στο να κατέχουν τα μέσα παραγωγής, στο ότι είναι ελεύθεροι να αρπάζουν τον πλούτο που παράγεται από τους ανθρώπους. Στον καπιταλισμό υπάρχει ελευθερία στο να γίνονται οι πλούσιοι πλουσιότεροι και οι φτωχοί φτωχότεροι. Η διεύρυνση της ανισότητας και της αδικίας, λαμβάνει χώρα μέσα στο πλαίσιο της καπιταλιστικής ελευθερίας. Η ελευθερία αυτή, είναι κατοχυρωμένη απ’ την, κομμένη και ραμμένη στα γούστα των καπιταλιστών, νομοθεσία του αστικού κράτους.

Για την εργατική τάξη και τα λαϊκά στρώματα, στον καπιταλισμό δεν υπάρχει ούτε ελευθερία, ούτε πραγματική δικαιοσύνη. Λαός ελεύθερος είναι ο λαός που έχει στα χέρια του τον πλούτο που παράγει ο ίδιος και δεν ζητιανεύει ξεροκόμματα από αυτούς που συσσωρεύουν πλούτο χωρίς στην πραγματικότητα να εργάζονται και εκμεταλλευόμενοι την αξία της εργασίας των ανθρώπων. Η ανατροπή του συστήματος της εκμετάλλευσης είναι μονόδρομος. Δεν βελτιώνεται, δεν γίνεται ανθρώπινο.

Ανεργία, φτώχεια, εξαθλίωση για τους λαούς. Κέρδη για τους καπιταλιστές.

Στη Γαλλία, η ανεργία έχει φτάσει το 12,5%. Αν συνυπολογίσουμε στους άνεργους και όσους εργάζονται εκ περιτροπής, ο αριθμός τους προσεγγίζει τα 5 εκατομμύρια ανθρώπους*. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, 46,2 εκατομμύρια άνθρωποι ζουν κάτω από το επίσημο όριο της φτώχειας. Ο αριθμός αυτός αντιστοιχεί στο 15,1% του πληθυσμού. Στη Βρετανία, σύμφωνα με στοιχεία του Κέντρου Οικονομικής και Επιχειρηματικής Έρευνας (CEBR), 4,7 εκατομμύρια Βρετανοί ζουν σε συνθήκες «ένδειας σίτισης» και αναγκάζονται να κόψουν βασικά είδη διατροφής, όπως τα φρέσκα φρούτα, τα λαχανικά κλπ. για να μπορέσουν να τα βγάλουν πέρα. Ενώ, πάνω από 500.000 άνθρωποι αναγκάστηκαν να καταφύγουν σε συσσίτια και «τράπεζες τροφίμων» για απόρους*.

Τα παραπάνω στοιχεία, αφορούν χώρες με ισχυρές καπιταλιστικές οικονομίες. Δεν αναφερόμαστε καν στο τι επικρατεί σε χώρες του τρίτου κόσμου ή σε χώρες που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερα οικονομικά προβλήματα.

Ο καπιταλισμός, σε όλες τις χώρες, έχει παντού τα ίδια αποτελέσματα. Πείνα, φτώχεια και εξαθλίωση για τον λαό και την εργατική τάξη, πλούτο και κέρδη για τα μονοπώλια και τους καπιταλιστές. Δεν μπορούμε βέβαια να προσδοκούμε κάτι καλύτερο από τον καπιταλισμό. Έτσι είναι φτιαγμένο το σύστημα. Οι δομές του, είναι κατασκευασμένες να αρπάζουν τον πλούτο που παράγεται από το αίμα και τον ιδρώτα του λαού, και να τον χώνουν βαθιά στις τσέπες των καπιταλιστών.

Τα παράσιτα που έχουν στην κατοχή τους τα μέσα παραγωγής, έχουν κάθε λόγο να αγωνίζονται για την διαιώνιση του καπιταλιστικού συστήματος. Όμως εμείς, από την άλλη, δεν έχουμε κανένα λόγο να δίνουμε παράταση ζωής στο σύστημα της εκμετάλλευσης!

Στον κόσμο της απόλυτης ανισότητας

  • Θα ήταν αρκετό μόνο το 4% της περιουσίας των 225 πλουσιότερων κεφαλαιοκρατών για να εξασφαλιστεί τροφή για όλους τους κατοίκους της Γης.
  • Θα αρκούσαν οι περιουσίες των 7 πλουσιότερων καπιταλιστών για να εξαλειφθεί για πάντα η φτώχεια.*

Είναι ο κόσμος της απόλυτης ανισότητας. Είναι ο κόσμος που οι πλούσιοι γίνονται πλουσιότεροι και οι φτωχοί σπρώχνονται στην εξαθλίωση. Είναι ο κόσμος που τα μονοπώλια και οι καπιταλιστές, εξουσιάζουν της ζωές μας και μας αναγκάζουν να πουλάμε την εργατική μας δύναμη, για ένα κομμάτι ψωμί. Είναι ο κόσμος που, όπως λέει ο πάντα επίκαιρος Μπρεχτ, κάποτε οι άνεργοι πεινούσαν, τώρα πεινάνε κι όσοι εργάζονται.

Αυτός ο κόσμος είναι έτσι επειδή κυριαρχείται από ένα σύστημα που έχει ως ιδανικό του την επιδίωξη του κέρδους και παρέχει τα μέσα παραγωγής στην κατοχή μιας χούφτας καπιταλιστών.

Σύστημα σάπιο από την ρίζα ο καπιταλισμός. Σύστημα βάρβαρο. Σύστημα απάνθρωπο. Σύστημα που έχει τα μέσα να μετατρέπει τους ανθρώπους σε λωτοφάγους προσφέροντας «δημοκρατία» και «ελευθερία». Δεν βελτιώνεται. Δεν μεταρρυθμίζεται. Δεν γίνεται ανθρώπινο. Ποτέ δεν θα λειτουργήσει με γνώμονα τις ανάγκες των πολλών. Άλλος είναι ο σκοπός του. Άλλος είναι ο προορισμός του.

Εφόσον είσαι κι εσύ ένας από αυτούς που με τον ιδρώτα και το αίμα τους, παράγουν το πλούτο που τους αρπάζουν τα παράσιτα, οι καπιταλιστές, οφείλεις να αγωνιστείς για την εξάλειψη της βαρβαρότητας, για την καταπολέμηση της ανισότητας, για το τσάκισμα της εκμετάλλευσης, για την ανατροπή του καπιταλισμού!

*. Νίκος Μπογιόπουλος, Ριζοσπάστης, 6/4/2013

H «φιλανθρωπία» των υποκριτών και φαρισαίων του καπιταλισμού

Στην «όμορφη» κοινωνία της ελεύθερης αγοράς, οι απάνθρωποι καπιταλιστές, που αρπάζουν τον πλούτο ο οποίος παράγεται με τον ιδρώτα και το αίμα της εργατικής τάξης, εμφανίζονται ως χορηγοί φιλανθρωπίας.

Ω, πόση υποκρισία! Συσσωρεύουν αμύθητο πλούτο, αρμέγοντας την υπεραξία της εργασίας των λαϊκών στρωμάτων και την ίδια στιγμή, πετώντας μερικά ψίχουλα σε σχέση με τα κέρδη τους, αξιώνουν να παρουσιάζονται ως φιλεύσπλαχνοι «φύλακες-άγγελοι» των άστεγων και των πεινασμένων.

Βλέπετε, το σύστημα της εκμετάλλευσης, έχει κι αυτό την «ανθρώπινη» πλευρά του! Αυτούς που έχει εξαθλιώσει και τους έχει πετάξει στο δρόμο, φροντίζει να τους δώσει ένα ξεροκόμματο και μια κουβέρτα (ενίοτε με το λογότυπο της εκάστοτε επιχείρησης).

Η «φιλανθρωπία» των υποκριτών και φαρισαίων του καπιταλισμού, δεν είναι αλληλεγγύη. Είναι κατασταλτική ένεση που επιδιώκει την διατήρηση και την ενίσχυση των δομών του συστήματος. Η αλληλεγγύη και η βοήθεια προς τους κατατρεγμένους, που βρίσκονται στην λάθος πλευρά του συστήματος, είναι υπόθεση της εργατικής τάξης. Υπόθεση όλων μας.

Από το υστέρημά μας, πρέπει να φανούμε αλληλέγγυοι σε αυτούς που έχουν ανάγκη και να αγωνιστούμε για να συντρίψουμε το σύστημα που αρπάζει το φαΐ απ’ το τραπέζι, σπρώχνοντάς τους ανθρώπους στην εξαθλίωση και δημιουργώντας χάσμα μεταξύ των λίγων που κατέχουν τα μέσα παραγωγής και των πολλών που αναγκάζονται να πουλήσουν την εργατική τους δύναμη, ζητιανεύοντας ψίχουλα.

«Τα σταφύλια της οργής»: πάντα η ίδια ιστορία

Η τελευταία συστημική κρίση υπερσυσσώρευσης κεφαλαίων, έχει οδηγήσει τα ιμπεριαλιστικά κέντρα και τους καπιταλιστές κάθε χώρας, να λάβουν μέτρα που θα περιορίσουν τις απώλειες κερδών για τα μονοπώλια, σε βάρος των λαών. Καλούν τον λαό να πληρώσει για μια κρίση που δημιούργησε η δραστηριότητα του κεφαλαίου.

Βλέπουμε τι συμβαίνει στην Κύπρο, όπου απειλούνται με «κούρεμα» ακόμα και οι πενιχρότερες οικονομίες του λαού. Βλέπουμε τι συμβαίνει και στην Ελλάδα, που τα λαϊκά στρώματα (τα οποία είτε μαστίζονται από την ανεργία, είτε δουλεύουν χωρίς δικαιώματα για πενιχρούς μισθούς, ως μισθωτοί σκλάβοι), ξυρίζονται κυριολεκτικά από φόρους και μέτρα διάλυσης των δικαιωμάτων τους και του βιοτικού τους επιπέδου.

Όπως οι κρίσεις αποτελούσαν πάντα κομμάτι της ίδιας της φύσης του καπιταλισμού*, έτσι και αυτοί που πλήρωναν πάντα τα σπασμένα, ήταν οι ίδιοι: οι φτωχότεροι, οι εργάτες, τα λαϊκά στρώματα. Αυτό συνέβη σε κάθε κρίση του συστήματος της εκμετάλλευσης.

Η παρακάτω ταινία, «Τα Σταφύλια της Οργής», η οποία βασίζεται στο ομώνυμο αριστούργημα του Τζον Στάινμπεκ, παρουσιάζει γλαφυρά την εκμετάλλευση και τις δυσκολίες που αντιμετώπισαν οι φτωχοί και καταπιεσμένοι της Αμερικής, στα χρόνια της μεγάλης οικονομικής κρίσης, στις αρχές της δεκαετίας του 1930, αμέσως μετά το μεγάλο κραχ του 1929. Ίσως ανακαλύψετε αρκετές ομοιότητες με τη σημερινή κατάσταση.

Η καπιταλιστική «ελευθερία»

Ο κόσμος της ανισότητας, της αθλιότητας, της εξαθλίωσης, της αδικίας, της καταστολής, των εκβιασμών και των ψεμάτων, που ζούμε, είναι απλώς μια προεικόνιση του καπιταλιστικού «παραδείσου», που μας ετοιμάζουν.

Οι ειδήσεις για λιποθυμίες μαθητών στα σχολεία, εξαιτίας του κυοφορούμενου υποσιτισμού, είναι η ανατριχιαστική πρόγευση του «ελεύθερου κόσμου» που δημιουργούν.

Στα τέλη του 20ου αιώνα, η καθαρή περιουσία των 358 πλουσιότερων ανθρώπων του πλανήτη, ήταν ίση με το εισόδημα του φτωχότερου 45% του παγκόσμιου πληθυσμού, που αριθμούσε 2,3 δισεκατομμύρια ανθρώπους¹. Από τότε η ψαλίδα πλούσιων και φτωχών έχει ανοίξει κι άλλο, όμως κι αυτή η φωτογραφία του καπιταλιστικού συστήματος αρκεί.

Αυτή είναι η περίφημη καπιταλιστική «ελευθερία»: ελευθερία για τους πλούσιους, να καταδυναστεύουν και να υπερεκμεταλλεύονται τους φτωχούς. Αυτή είναι η καπιταλιστική «δικαιοσύνη»: απόλυτη ανισότητα, υπέρ των λίγων.

Εμείς τι κάνουμε απέναντι σε αυτό; Το συγκρότημα Μεθυσμένα Ξωτικά σε ένα τραγούδι του, αναφέρει πως κάποιοι μας προτείνουν «να λέμε πως δεν υπάρχουνε τριγύρω μας στραβά, και να κλείνουμε τ’ αυτιά μας σ’ όσα ακούγονται ουρλιαχτά». Με αυτόν τον τρόπο, θα είμαστε πιο ευγενικοί, πιο αισιόδοξοι, πιο καθώς πρέπει, πιο… υποκριτές, πιο τυφλοί, πιο κουφοί.

Όμως δεν θέλουμε να ωραιοποιήσουμε την κατάσταση. Δεν ονειρευόμαστε έναν «πιο δίκαιο» καπιταλισμό. Το σύστημα είναι σάπιο από τη ρίζα του: θέλει ξερίζωμα, με αντικαπιταλιστική ανατροπή και εργατική-λαϊκή εξουσία.

1. Νίκος Μπογιόπουλος, «Είναι ο Καπιταλισμός, ηλίθιε!», Εκδοτικός Οργανισμός Λιβάνη, σελ. 70