Category Archives: .

Για τις απαντήσεις που δίνονται σχετικά με τον «σκληρό» Προτεσταντισμό

march-8-ter-071Στην εποχή της κρίσης, αρκετοί στην χώρα μας έχουν αρχίσει να αναφέρονται στον Προτεσταντισμό, θεωρώντας τον ως τμήμα του ιδεολογικού υπόβαθρου του αχαλίνωτου νεοφιλελευθερισμού καθώς και αιτία της προσκόλλησης των δανειστών στα σκληρά δημοσιονομικά μέτρα. Στην πραγματικότητα, η αντίληψη αυτή βασίζεται σε συγκεκριμένα στερεότυπα τα οποία αναπαράγονται άκριτα, ενώ συνήθως δίδεται έμφαση στο γνωστό βιβλίο του Μαξ Βέμπερ «Η Προτεσταντική Ηθική και το Πνεύμα του Καπιταλισμού».

Στην Ελλάδα, υπάρχει μια μικρή προτεσταντική/διαμαρτυρόμενη κοινότητα. Ο πιο ιστορικός εκπρόσωπός της, είναι η Ελληνική Ευαγγελική Εκκλησία. Η ΕΕΕ, που συμμετέχει μαζί με την ορθόδοξη Εκκλησία της Ελλάδος, στο Παγκόσμιο Συμβούλιο Εκκλησιών (WCC), έχει παρουσία στην χώρα μας από το 1858, ενώ συγκαταλέγεται στις Πρεσβυτεριανές/Αναμορφωμένες εκκλησίες, ένα τμήμα του Προτεσταντισμού, που εμπνέεται σε σημαντικό βαθμό από την σκέψη του Ιωάννη Καλβίνου.

Ενυπόγραφο εκδοτικό σημείωμα του περιοδικού της Ελληνικής Ευαγγελικής Εκκλησίας, «Ο Αστήρ της Ανατολής» (τεύχος Ιουνίου 2015), μιλάει για την όψιμη ενασχόληση κάποιων με τον Προτεσταντισμό. Αναφέρεται ενδεικτικά σε άρθρα των Πέτρου Παπακωνσταντίνου, Θεόδωρου Πάγκαλου, Giles Fraser, ενώ ασχολείται ιδιαίτερα με το άρθρο «Τι είναι ο Προτεσταντισμός;», του Λέανδρου Πολενάκη στην Αυγή (9/4/2015).

Το άρθρο του Πολενάκη, πράγματι εμπεριέχει πολλές αστοχίες. Καταφέρνει να ταυτίσει τον Καλβινισμό με το πεντηκοστιανό Ευαγγέλιο της Ευημερίας, δηλαδή με την αντίληψη ότι η συγκέντρωση πλούτου αποτελεί ένδειξη της θεϊκής εύνοιας. Βέβαια σημειώνει ένα γεγονός, ότι κάποιες χώρες στις οποίες επικρατεί ο Προτεσταντισμός είναι ταυτόχρονα και «μήτρες του σύγχρονου, ασύδοτου καπιταλισμού», όμως αυτό είναι άλλο ζήτημα, καθώς δεν θα πρέπει να κατηγορείται ο ίδιος ο Προτεσταντισμός, αλλά κάποιες εσφαλμένες ερμηνείες του.

Το βασικό ζήτημα όμως στο κείμενο του Αστήρ, είναι η προβληματική «απολογητική» της ίδιας της αντίκρουσης του άρθρου του Πολενάκη από το περιοδικό. Τα επιχειρήματα του εκδότη είναι πως ο Προτεσταντισμός δεν είναι κακός, καθώς: α) Έλληνες επιλέγουν να σπουδάσουν και να μεταναστεύσουν σε χώρες με καλύτερη ποιότητα ζωής όπου ο Προτεσταντισμός είναι κυρίαρχος, β) σημαντικά εκπαιδευτικά ιδρύματα ξεκίνησαν την λειτουργία τους στηριζόμενα στην καλβινιστική θεολογία, γ) η προτεσταντική Δύση μας σαγηνεύει με τα επιτεύγματά της στην τεχνολογία, παιδεία, ιατρική περίθαλψη, κοινωνική ασφάλιση, υψηλό βιωτικό επίπεδο κ.λπ., ενώ το άρθρο καταλήγει «Κι ακόμη, γιατί τρέχουμε σ’ αυτούς τους «τρελούς» (σ.σ. έτσι είχε αποκαλέσει ο Πολενάκης τους «γνωστικούς της προτεσταντικής πειθαρχίας και υπακοής»), εκλιπαρώντας τους για λίγα ακόμη δανεικά, για να μην χρεοκοπήσουμε;», επικαλούμενος την ρήση του Kierkegaar περί «αντιπαθητικής συμπάθειας» για να περιγράψει την σχέση των Ελλήνων με τον Προτεσταντισμό και τη Δύση.

Στην πραγματικότητα, στο κείμενο αυτό ο Αστήρ δικαιώνει πτυχές του άρθρου του Πολενάκη, καθώς η υπεράσπιση του Προτεσταντισμού μετατρέπεται σε υπεράσπιση του καπιταλισμού. Ο Αστήρ μας λέει πως ο Προτεσταντισμός δεν θα πρέπει να κατηγορείται που ταυτίζεται με τον καπιταλισμό, καθώς ο καπιταλισμός έχει και «θετικά». Στην ουσία, αποδέχεται αβίαστα το σύστημα της ανισότητας, της αδικίας και της εκμετάλλευσης ως συμβατό με την Διαμαρτυρόμενη αντίληψη.

Πρόσφατα, η Παγκόσμια Κοινωνία Αναμορφωμένων Εκκλησιών (η μεγαλύτερη καλβινιστική ομάδα εκκλησιών στον κόσμο, στην οποία συμμετέχει και η Ελληνική Ευαγγελική Εκκλησία), απεύθυνε ένα κάλεσμα για προσευχή για την Ελλάδα, με βάση την Ομολογία της Άκκρα (2004), η οποία ανέφερε:

24. Πιστεύουμε ότι ο Θεός είναι Θεός δικαιοσύνης. Σε έναν κόσμο δωροδοκίας, εκμετάλλευσης, και πλεονεξίας, ο Θεός είναι με έναν ιδιαίτερο τρόπο ο Θεός του άπορου, του φτωχού, αυτού που υφίσταται εκμετάλλευση, του αδικημένου, και του κακοποιημένου (Ψαλμός ρμς’ 7-9). Ο Θεός απαιτεί να διατηρούμε δίκαιες σχέσεις με όλη τη δημιουργία.

25. Επομένως απορρίπτουμε κάθε ιδεολογία ή οικονομικό καθεστώς που βάζει τα κέρδη πάνω από τους ανθρώπους, δεν φροντίζει για όλη τη δημιουργία, και ιδιωτικοποιεί εκείνα τα δώρα του Θεού που προορίζονται για όλους. Απορρίπτουμε κάθε διδασκαλία που δικαιολογεί εκείνους που υποστηρίζουν ή αποτυγχάνουν να αντισταθούν σε μια τέτοια ιδεολογία στο όνομα του Ευαγγελίου.

26. Πιστεύουμε ότι ο Θεός μας καλεί να σταθούμε στο πλευρό εκείνων που είναι θύματα της αδικίας. Ξέρουμε τι ο Κύριος ζητά από μας: να πράττουμε το δίκαιο, να δείχνουμε αγάπη και να ακολουθούμε τον Θεό πρόθυμα (Μιχαίας ς’ 8). Καλούμαστε να σταθούμε ενάντια σε οποιαδήποτε μορφή αδικίας στην οικονομία και καταστροφής του περιβάλλοντος, έτσι ώστε να «ρεύσει σαν νερό το δίκαιο άφθονο και η δικαιοσύνη σαν χείμαρρος αστείρευτος» (Αμώς ε’ 24).

27. Επομένως απορρίπτουμε οποιαδήποτε θεολογία που υποστηρίζει ότι ο Θεός είναι μόνο με τους πλουσίους και ότι η ένδεια είναι ελάττωμα των φτωχών. Απορρίπτουμε οποιαδήποτε μορφή αδικίας που καταστρέφει τις σωστές σχέσεις – σχέσεις ανάμεσα στα φύλα, στις φυλές, στις τάξεις, στους αρτιμελείς και στους ανάπηρους, στις κάστες. Απορρίπτουμε κάθε θεολογία που βεβαιώνει ότι τα ανθρώπινα συμφέροντα δικαιούνται να εξουσιάζουν τη φύση.

Οι αντικαπιταλιστές που τα βάζουν με τον προτεσταντισμό και τον καλβινισμό, δεν έχουν ακούσει αυτήν την φωνή. Αντιθέτως, αυτά που ακούν —ακόμα κι ως απαντήσεις στις απόψεις τους— επιβεβαιώνουν τις επιφυλάξεις και τον σκεπτικισμό τους απέναντι στους Διαμαρτυρόμενους.

Εδώ μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρη την επίκαιρη Διακήρυξη της Άκκρα.

Ενημέρωση

Λόγω έλλειψης χρόνου, οι δημοσιεύσεις στο ιστολόγιο των «Υπερβολών» έχουν αραιώσει αισθητά. Παρ’ όλα αυτά, κάνουμε κάποιες πιο «άμεσες» και «γρήγορες» ενημερώσεις, μέσω της σελίδας μας στο Facebook (http://www.facebook.com/yperboles), απ’ όπου μπορείτε να μας παρακολουθείτε.

Σας ευχαριστούμε πολύ για την στήριξη και το ενδιαφέρον σας.

Η πολιτική…

Η πολιτική χρειάζεται ψήφους. / Η πολιτική χρειάζεται το μυαλό σας. / Η πολιτική χρειάζεται ανθρώπινα πλάσματα. / Η πολιτική χρειάζεται ψέματα. / Η πολιτική χρησιμοποιεί ναρκωτικά. / Η πολιτική χρησιμοποιεί βόμβες. / Η πολιτική χρειάζεται τορπίλες. / Η πολιτική χρειάζεται αίμα. /  Η πολιτική χρειάζεται δύναμη. / Η πολιτική χρειάζεται το κλάμα. / Η πολιτική χρειάζεται άγνοια. / Η πολιτική χρειάζεται ψέματα.

Αυτή είναι η απόδειξη, φίλε μου, ότι η πολιτική είναι βία!

Η πολιτική σκοτώνει…

ντροπή!

Read the rest of this entry