Category Archives: Θεολογία Απελευθέρωσης

Θεολογία της Απελευθέρωσης: Πράξη. Όχι μόνο θεωρία!

Ο πρωτοπόρος της Θεολογίας της Απελευθέρωσης, Περουβιανός ιερέας, Γκουστάβο Γκουτίερες, τονίζει ότι τα συμπεράσματα στα οποία έχουν οδηγηθεί πολλοί μέσω της Απελευθέρωσης, πρέπει να τεθούν σε πράξη και όχι απλώς να μένουν στα λόγια. Στο βιβλίο του «Θεολογία της απελευθέρωσης»*, που είναι κοινώς αποδεκτό ως η καλύτερη συμπύκνωση αυτού του θεολογικού ρεύματος, αναφέρει:

«Η θεολογία της απελευθέρωσης, που επιδιώκει να ξεκινήσει από τη στράτευση για την κατάργηση της παρούσας κατάστασης αδικίας και για την οικοδόμηση μιας νέας κοινωνίας, οφείλει να αποδεικνύει αυτά που ισχυρίζεται, θέτοντας σε πρακτική εφαρμογή τη στράτευσή της και συμμετέχοντας ενεργά και αποτελεσματικά στον αγώνα που έχουν αρχίσει τα θύματα της εκμετάλλευσης ενάντια στους εκμεταλλευτές τους. Η απελευθέρωση από κάθε είδους εκμετάλλευσης, η δυνατότητα μιας πιο ανθρώπινης και αξιοπρεπούς ζωής, η δημιουργία μιας νέας ανθρωπότητας περνούν αναγκαστικά μέσα από τον αγώνα.

Αλλά εντέλει δεν θα έχουμε δημιουργήσει μια γνήσια θεολογία της απελευθέρωσης παρά μόνο όταν οι ίδιοι οι καταπιεσμένοι μπορέσουν να αρθρώσουν ελεύθερα τον δικό τους λόγο και να εκφραστούν άμεσα και δημιουργικά στην κοινωνία και στους κόλπους του λαού του Θεού. Όταν οι ίδιοι «αντιληφθούν την ελπίδα» της οποίας είναι φορείς. Όταν εκείνοι διαχειριστούν τη δική τους απελευθέρωση. […] Αν ο θεολογικός στοχασμός δεν αναζωογονήσει τη δράση της χριστιανικής κοινότητας στον κόσμο, αν δεν κάνει πιο σαφή και ριζοσπαστική τη στράτευση της αγάπης, αν, ιδιαίτερα στη Λατινική Αμερική, δεν οδηγήσει την Εκκλησία στο να τοποθετηθεί απολύτως και ανεπιφύλακτα στο πλευρό των καταπιεζόμενων λαών και κοινωνικών τάξεων, αν δεν συμβούν όλα αυτά, τότε ο θεολογικός στοχασμός θα έχει πολύ μικρή χρησιμότητα. Ακόμα χειρότερα, δεν θα είναι χρήσιμος παρά μόνο για να δικαιολογήσει συμβιβασμούς και καταστάσεις υποτέλειας, σε μια προσπάθεια εξορθολογισμού της σταδιακής απομάκρυνσης της Εκκλησίας από το Ευαγγέλιο.«

Η Θεολογία της Απελευθέρωσης, αναδεικνύει όλα τα ριζοσπαστικά χαρακτηριστικά της χριστιανικής πίστης. Από κει και πέρα, το ζήτημα είναι οι θρησκευόμενοι να ενεργήσουν με βάση τα συμπεράσματα που τους εφοδιάζει η Απελευθέρωση και όχι απλώς να αναλώνονται σε διαπιστώσεις. Το ζήτημα είναι να αγωνιστούν στο πλευρό το λαϊκού κινήματος που παλεύει για την ανατροπή της καπιταλιστικής βαρβαρότητας και την οικοδόμηση μιας κοινωνίας ισότητας και δικαιοσύνης χωρίς εκμετάλλευση και ιδιοποίηση-αρπαγή των καρπών του μόχθου του λαού.

Όπως ανέφερε και ο Καρλ Μαρξ στην ενδέκατη θέση του για τον Φόιερμπαχ: «Οι φιλόσοφοι έχουν απλά ερμηνεύσει τον κόσμο με διάφορους τρόπους. Το θέμα είναι να τον αλλάξουμε.»

*. Γκουστάβο Γκουτιέρες, “Θεολογία της απελευθέρωσης”, Άρτος Ζωής, Αθήνα 2012, σελ. 493-494.

Advertisements

Ένα τραγούδι για τον Όσκαρ Ρομέρο

“Η Εκκλησία δεν μπορεί να απουσιάζει από την πάλη για την απελευθέρωση. Αλλά η παρουσία της σε αυτή την πάλη για την ανόρθωση του ανθρώπου, και την απόδοση της αξιοπρέπειάς του πρέπει να μεταδίδει ένα μήνυμα και να είναι αληθινά αυθεντική παρουσία, παρουσία που θα έχει μέσα της το σπόρο της νίκης και θα οδηγεί στην επιτυχία.”

Ο Όσκαρ Ρομέρο ήταν Αρχιεπίσκοπος του Ελ Σαλβαδόρ από το 1977. Ως υποστηρικτής της Θεολογίας της Απελευθέρωσης, ήταν ταγμένος στο πλευρό των φτωχών λαϊκών στρωμάτων. Δολοφονήθηκε στις 24 Μαρτίου 1980 την ώρα της Θείας Λειτουργίας από τα ακροδεξιά τάγματα θανάτου.

Παραθέτουμε ένα όμορφο τραγούδι για τον Όσκαρ Ρομέρο, που βρήκαμε στο ιστολόγιο Η Θεολογία Μεσοπέλαγα:

Ένα ανθολόγιο κειμένων της Θεολογίας της Απελευθέρωσης

Καμίλο Τόρες

Κολομβιανός ιερέας. Δολοφονήθηκε το 1966 από τον στρατό της Κολομβίας ενώ είχε ενταχθεί στο αντάρτικο του Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού (ELN).

«Η βία προέρχεται από αυτόν που αφαιρεί την μπουκιά από το στόμα του φτωχού και όχι από αυτόν που αμύνεται να συντηρηθεί στη ζωή.»¹

«Πιστεύω πως εκπληρώνω την αποστολή μου διεξάγοντας την επανάσταση, για το καλό των αδερφών μου, για την αγάπη στον πλησίον, και για το όφελος της πλειοψηφίας των Κολομβιανών. Νομίζω, πως ο πρώτος στόχος της επανάστασης, πρέπει να είναι, το να πάρει η εργατική τάξη την εξουσία… Θα έχουμε προβλήματα, κυρίως με τις Ηνωμένες Πολιτείες, επειδή η αστική τάξη της Κολομβίας έχει ισχυρούς δεσμούς με τα αμερικανικά συμφέροντα… Νομίζω πως μπορώ να συνεργαστώ με τους κομμουνιστές, επειδή πιστεύω πως οι κομμουνιστές έχουν επαναστατικά στοιχεία… Πρέπει να ρωτήσουμε την ολιγαρχία, το πώς σχεδιάζει να παραδώσει την εξουσία. Αν το πράξει με ειρηνικό τρόπο, εμείς θα την πάρουμε με ειρηνικό τρόπο, αλλά αν το πράξει μόνο μέσω της βίας, τότε θα την πάρουμε με βίαιο τρόπο. Όταν ο λαός αποφασίσει να παλέψει ως το τέλος, δεν μπορεί να υπάρξει υλική δύναμη που θα είναι μεγαλύτερη, από τη δύναμη ενός λαού που ποθεί την ελευθερία του.»²

«Εμείς οι Χριστιανοί μπορούμε και πρέπει να αγωνιζόμαστε εναντίον της τυραννίας. Η σημερινή κυβέρνηση λ.χ. στην Κολομβία είναι τυραννική, γιατί στηρίζεται μόνο στο 20% των εκλογέων της και γιατί οι αποφάσεις προέρχονται από τις προνομιούχες μειονότητες. Οι Χριστιανοί όμως, δυστυχώς ενεργούν όπως οι στωικοί και μένουν αδρανείς απέναντι σε αυτήν την κατάρρευση, την ηθική και την πνευματική, ακόμα και την κοινωνικοπολιτική, η οποία φαίνεται πως δεν τους ενδιαφέρει. Με την επανάσταση, μια λέξη, που δεν φαίνεται τόσο εύηχη στα αυτιά πολλών, που διακρίνονται για τη σεμνοτυφία και τη στωική απραξία, οφείλουμε όλοι μας σα χριστιανοί που είμαστε, να γνωρίσουμε ότι έχουμε υψίστη υποχρέωση και ιερό καθήκον να θεμελιώσουμε ένα σύστημα κοινωνικής ζωής και σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων τέτοιο, που να βασίζεται στην αγάπη για τον πλησίον.»¹

Read the rest of this entry

«Πάτερ ημών, των μαρτύρων…»

Ένας πολύ όμορφος βραζιλιάνικος χριστιανικός ύμνος, σαφώς επηρεασμένος από το κίνημα της Θεολογίας της Απελευθέρωσης.

Ελεύθερη απόδοση:

Πάτερ ημών, των περιθωριοποιημένων φτωχών
Πάτερ ημών, των μαρτύρων, των βασανισμένων
Το όνομά σου αγιάζεται από όσους πεθαίνουν υπερασπιζόμενοι την ζωη
Το όνομά σου δοξάζεται όταν η δικαιοσύνη είναι το μέτρο μας
Η βασιλεία σου είναι ελευθερία, αδελφοσύνη, ειρήνη και κοινωνία
Ανάθεμά σε όλη τη βία που κατατρώει τη ζωή με την καταπίεση

Θέλουμε να κάνουμε το θέλημά σου, ο Θεός είναι ο αληθινός απελευθερωτής
Εμείς δεν θα ακολουθήσουμε τα διεφθαρμένα δόγματα της καταπιεστικής εξουσίας
Ζητάμε από Εσένα τον άρτο της ζωής, τον άρτο της ασφάλειας, τον άρτο για τα πλήθη
Τον άρτο που οδηγεί την ανθρωπότητα, που κτίζει ανθρώπους αντί για όπλα

Συγχώρεσέ μας όταν σιωπούμε μπροστά στο φόβο του θανάτου,
Συγχώρεσε και κατάστρεψε τα βασίλεια όπου η διαφθορά είναι ισχυρότερη.
Προστάτεψέ μας από τη σκληρότητα των ταγμάτων του θανάτου, από αυτούς που εξουσιάζουν
Πάτερ ημών, επαναστατικέ συνεργάτη των φτωχών, Θεέ των καταπιεσμένων
Πατέρα ημών, επαναστατικέ συνεργάτη των φτωχών, Θεέ των καταπιεσμένων

Πάτερ ημών, των περιθωριοποιημένων φτωχών
Πάτερ ημών, των μαρτύρων, των βασανισμένων

Καμίλο Τόρες: Αληθινός Χριστιανός. Αληθινός Επαναστάτης.

Στον χριστιανό ιερέα και πρωτοπόρο επαναστάτη, Καμίλο Τόρες έχουμε αναφερθεί ξανα.

Το παρακάτω βίντεο, είναι απόσπασμα από φιλμ του Diego Briceno-Orduz, και παρουσιάζει τον Καμίλο Τόρες, όταν εντάχθηκε στον Εθνικό Απελευθερωτικό Στρατό (ELN) της Κολοµβίας το 1965, να λέει σε βιντεοσκοπημένο μήνυμα:

«Πιστεύω πως εκπληρώνω την αποστολή μου διεξάγοντας την επανάσταση, για το καλό των αδερφών μου, για την αγάπη στον πλησίον, και για το όφελος της πλειοψηφίας των Κολομβιανών.

Νομίζω, πως ο πρώτος στόχος της επανάστασης, πρέπει να είναι, το να πάρει η εργατική τάξη την εξουσία.

Θα έχουμε προβλήματα, κυρίως με τις Ηνωμένες Πολιτείες, επειδή η αστική τάξη της Κολομβίας έχει ισχυρούς δεσμούς με τα αμερικανικά συμφέροντα.

Νομίζω πως μπορώ να συνεργαστώ με τους κομμουνιστές, επειδή πιστεύω πως οι κομμουνιστές έχουν επαναστατικά στοιχεία.

Πρέπει να ρωτήσουμε την ολιγαρχία, το πώς σχεδιάζει να παραδώσει την εξουσία. Αν το πράξει με ειρηνικό τρόπο, εμείς θα την πάρουμε με ειρηνικό τρόπο, αλλά αν το πράξει μόνο μέσω της βίας, τότε θα την πάρουμε με βίαιο τρόπο. Όταν ο λαός αποφασίσει να παλέψει ως το τέλος, δεν μπορεί να υπάρξει υλική δύναμη που θα είναι μεγαλύτερη, από τη δύναμη ενός λαού που ποθεί την ελευθερία του.»

Καμίλο Τόρες: ένα «τέκνο της ανάγκης κι ώριμο τέκνο της οργής»

Οι Banda Bassotti, σε ένα τραγούδι τους, το Figli Della Stessa Rabia (Τέκνα Της Ίδιας Οργής), μεταξύ άλλων αγωνιστών, τραγουδάνε και για τον Καμίλο Τόρες! Συγκεκριμένα οι στίχοι λένε:

Δυνατό το χέρι που θα σηκώσει την κόκκινη σημαία της ελευθερίας
σαν αυτόν που παλέυει στα βουνά με τα σκισμένα του παπούτσια, καθώς φυσάει ο άνεμος
σαν τον Αουγκούστο Σέζαρ Σαντίνο, τον Χοσέ Μαρτί και τον Καμίλο Τόρες!

Ποιος ήταν όμως ο Καμίλο Τόρες;

Ο Τόρες, ήταν καθολικός κληρικός και πρωτεργάτης του κινήματος της Θεολογίας της Απελευθέρωσης, που έπεσε πολεμώντας στο αντάρτικο του Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού (ELN) της Κολοµβίας. Ο ELN «ηταν η μόνη οργάνωση που δεν υπέγραψε το προσωρινό σταμάτημα του πυρός το 1984» (Ριζοσπάστης, 1.11.1998).  Ο δρ. θεολογίας, κ. Θανάσης Παπαθανασίου, στο άρθρο του «Ο παπάς δίπλα στον Τσε» (Ελευθεροτυπία, 23.11.2007), αναφέρει για τον Καμίλο Τόρες:

«Η διαδρομή του Καμίλο Τόρες έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ήδη χειροτονημένος ιερέας και με σπουδές στην Ευρώπη, δίδαξε Κοινωνιολογία στο Πανεπιστήμιο της κολομβιανής πρωτεύουσας για μερικά χρόνια, μέχρι δηλαδή να υποχρεωθεί σε παραίτηση για την αλληλεγγύη του προς την άδικη δίωξη κομμουνιστών φοιτητών. […] Το 1965 υλοποιήθηκε το πολιτικό κίνημα που ο ίδιος είχε εμπνευστεί: το Ενιαίο Μέτωπο του Λαού της Κολομβίας, στο οποίο συμμετείχαν οι προοδευτικές δυνάμεις της χώρας, από τους χριστιανοσοσιαλιστές και τους κινεζόφιλους, μέχρι τα αγροτικά κινήματα και τους κομμουνιστές. Το Μέτωπο γνώρισε κάποιες επιτυχίες, μα κατόπιν κλονίστηκε από πλήθος διαφωνιών. Ο Τόρες μετακινήθηκε προς την άποψη ότι η συγκυρία απαιτούσε κάτι περισσότερο από την κλασική πολιτική παρουσία: δράση επαναστατική. Αυτό τον έφερε σε ρήξη με πολιτικούς συμμάχους του και με τον καρδινάλιο προϊστάμενό του. Ο Τόρες προχώρησε σε απέκδυση της επίσημης ιερατικής του ιδιότητας, χωρίς όμως να αποκηρύξει ούτε την πίστη ούτε την παπαδοσύνη του, που ένιωθε ότι συνέχιζε να φέρει. Αντιθέτως, δήλωνε ότι έκανε το βήμα αυτό ακριβώς για να παραμείνει ασυμβίβαστα πιστός στη χριστιανική πίστη του. Στις 18 Οκτωβρίου 1965 «ανέβηκε στο βουνό», όπως θα λέγαμε στην ελληνική ΕΑΜική γλώσσα. Προσχώρησε στο ένοπλο αντάρτικο του Στρατού Εθνικής Απελευθέρωσης, το οποίο συμμεριζόταν την επαναστατική οπτική του Φιντέλ Κάστρο. Λίγους μήνες αργότερα, σκοτώθηκε σε μια συμπλοκή με τον τακτικό στρατό.»

Ο ίδιος ο Καμίλο Τόρες, είχε πει:

«Εμείς οι Χριστιανοί μπορούμε και πρέπει να αγωνιζόμαστε εναντίον της τυραννίας. Η σημερινή κυβέρνηση λ.χ. στην Κολομβία είναι τυραννική, γιατί στηρίζεται μόνο στο 20% των εκλογέων της και γιατί οι αποφάσεις προέρχονται από τις προνομιούχες μειονότητες. Οι Χριστιανοί όμως, δυστυχώς ενεργούν όπως οι στωικοί και μένουν αδρανείς απέναντι σε αυτήν την κατάρρευση, την ηθική και την πνευματική, ακόμα και την κοινωνικοπολιτική, η οποία φαίνεται πως δεν τους ενδιαφέρει. Με την επανάσταση, μια λέξη, που δεν φαίνεται τόσο εύηχη στα αυτιά πολλών, που διακρίνονται για τη σεμνοτυφία και τη στωική απραξία, οφείλουμε όλοι μας σα χριστιανοί που είμαστε, να γνωρίσουμε ότι έχουμε υψίστη υποχρέωση και ιερό καθήκον να θεμελιώσουμε ένα σύστημα κοινωνικής ζωής και σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων τέτοιο, που να βασίζεται στη αγάπη για τον πλησίον.»¹

Μαζί με τους Αουγκούστο Σέζαρ Σαντίνο, Χοσέ Μαρτί, Στίβεν Μπίκο, Χο Τσι Μινχ, Σαμόρα Μασέλ, Τσε Γκεβάρα, Σιμόν Μπολιβάρ και τόσους άλλους, ο Καμίλο Τόρες, υπήρξε κι αυτός τέκνο της ανάγκης κι ώριμο τέκνο της οργής!

Ψαλμός 5

Άκου τα λόγια μου, ω Κύριε.
Στρέψε το αυτί Σου, στους στεναγμούς μου.
Εισάκουσε την διαμαρτυρία μου.
Επειδή δεν είσαι ένας Θεός, φίλος των δικτατόρων.
Ούτε είσαι υπέρμαχος των πολιτικών τους,
ούτε είσαι επηρεασμένος από την προπαγάνδα τους,
ούτε είσαι συνδεδεμένος με εγκληματίες.
Δεν υπάρχει ειλικρίνεια στους λόγους τους,
ούτε στον τύπο τους.
Στις ομιλίες τους μιλούν για ειρήνη,
μολονότι αυξάνουν την πολεμική τους παραγωγή.
Μιλούν για ειρήνη σε Διασκέψεις για την Ειρήνη,
και κρυφά ετοιμάζονται για πόλεμο.
Το ψευδές ραδιοφωνικό τους μουγκρητό μες τη νύχτα.
Τα γραφεία τους είναι σπαρμένα με εγκληματικές προθέσεις,
και δυσοίωνες αναφορές.
Αλλά Εσύ θα με λυτρώσεις από τα σχέδιά τους.
Μιλούν μέσα από το στόμα,
του πολυβόλου.
Οι αστραφτερές τους γλώσσες,
είναι οι ξιφολόγχες.
Τιμώρησέ τους, ω Κύριε!
Ματαίωσε τις πολιτικές τους.
Φέρε σύγχυση στα μνημόνιά τους.
Εμπόδισε τα προγράμματά τους.
Την ώρα του συναγερμού,
πρέπει να είσαι μαζί μου.
Πρέπει να είσαι το καταφύγιό μου,
τη μέρα της βόμβας.
Σ’ αυτόν που δεν θα πιστέψει στα ψέματα,
των διαφημιστικών τους μηνυμάτων,
ούτε στις διαφημιστικές εκστρατείες τους,
ούτε στις πολιτικές εκστρατείες τους,
θα του δώσεις την ευλογία Σου.
Με αγάπη θα τον περιβάλλεις,
σαν θωρακισμένο άρμα.

Ποίημα του Ερνέστο Καρδενάλ.
Απόδοση στην ελληνική από την αγγλική, απ’ το Θανάση Στυλιανόπουλο.

Ο Ερνέστο Καρδενάλ (γενν. 1925), είναι σημαντική προσωπικότητα στην πολιτική, την λογοτεχνία, την θρησκευτική ζωή, και τις τέχνες στη Νικαράγουα. Ως Καθολικός ιερέας υπήρξε σημαντικός υποστηρικτής της Θεολογίας της Απελευθέρωσης, ενώ έγινε Υπουργός Πολιτισμού της Νικαράγουα στην επαναστατική κυβέρνηση των Σαντινίστας. Επίσης, προτάθηκε για βραβείο Νόμπελ στη λογοτεχνία.

Σαμουέλ Ρουίς: ο «κόκκινος επίσκοπος»

Ο Σαμουέλ Ρουίς (γενν. 1924), για τους φτωχούς ινδιάνους του Τσιάπας, ήταν ο δικός τους επίσκοπος, «ο επίσκοπος των φτωχών», για τους απέναντι, ήταν ο απεχθής κομμουνιστής, ο «κόκκινος επίσκοπος». Υπηρέτησε ως επίσκοπος από το 1959 ως το 2000, σε μια από τις πιο φτωχές περιοχές του Μεξικού, όπου η κοινωνική αδικία και η εξαθλίωση στην ζωή των ιθαγενών ινδιάνων ήταν καθημερινό φαινόμενο.

Ο επίσκοπος Ρουίς, μαζί με τον ηγέτη των Ζαπατίστας, Κομαντάντε Μάρκος, σε μια διαμεσολαβιτική συνάντηση, το 1996.

Την εποχή που η Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία τον τοποθέτησε σε εκείνη την περιοχή, ο Ρουίς ήταν ιδιαίτερα συντηρητικός, και γι’ αυτόν το λόγο θεωρήθηκε ως ο καταλληλότερος για μια επισκοπή σαν κι αυτήν, όπου η κοινωνική αδικία και ταξική αντίθεση ήταν κραυγαλέα.

Τα πρώτα χρόνια του ως επίσκοπος, διακρίθηκε για τα κηρύγματά του, κατά των «άθεων κομμουνιστών». Όμως τελικά, ερχόμενος σε επαφή με την πραγματικότητα, και την εξαθλίωση των ιθαγενών πληθυσμών, σταδιακά αναθεώρησε ριζικά τις αντιλήψεις του, και τελικά, μεταστράφηκε σε υποστηρικτή του κινήματος της Θεολογίας της Απελευθέρωσης. Πλέον προσπάθειά του ήταν, η τοπική εκκλησία να κινητοποιεί τους ιθαγενείς (αντί να τους αποθαρρύνει), σε αγώνα και δράση για την κατάκτηση των δικαιωμάτων τους. Το 1972, πρωτοστάτησε στην μετάφραση του Αγιογραφικού βιβλίου της «Εξόδου», σε μια από τις βασικές γλώσσες των ινδιάνων της περιοχής, ώστε να καταπολεμηθεί η μοιρολατρία. Μετά από δύο χρόνια, οργάνωσε ένα συνέδριο ινδιάνων, το οποίο αποτέλεσε την απαρχή ενός σημαντικού κοινωνικού κινήματος, ενώ οργανώσεις Μαοϊκών φοιτητών τον βοήθησαν να οργανώσει τους κατοίκους της περιοχής σε συνδικάτα.

Και η δράση του Ρουίς, ήταν προφανώς ένα από τα αίτια που τελικά οδήγησαν στην εξέγερση των Ζαπατίστας (ο ηγέτης μάλιστα των Ζαπατίστας, Κομαντάτε Μάρκος, είχε πάει γυμνάσιο και λύκειο στο Ινστιτούτο Πολιτισμού του Ταμπίκο, ένα σχολείο Ιησουϊτών, όπου εκεί εξοικειώθηκε με τη Θεολογία της Απελευθέρωσης). Αν και ο ίδιος ο Ρουίς, αντιτάχθηκε στην ένοπλη δράση, οι αντίπαλοί του, προσπάθησαν να του «χρεώσουν» την ηθική αυτουργία της εξέγερσης. Το 1994, διάφοροι εκπρόσωποι του Καπιταλιστικού συστήματος (αρχές, επιχειρηματικοί οργανισμοί, οργανώσεις ιδιοκτητών κ.α.), ζητούν την απομάκρυνση του «κόκκινου επισκόπου» και όσων «προωθούν τη Θεολογία της Απελευθέρωσης». Παρακρατικές οργανώσεις, εξαπολύουν προπαγάνδα και καλούν τους πολίτες να εναντιωθούν στην «κομμουνιστική» εκκλησία. Το 1995, τα γραφεία της επισκοπής πυρπολούνται, ενώ το 1997, «άγνωστοί» ανοίγουν πυρ κατά του Ρουίς.

Σύμφωνα με απόρρητο έγγραφο της εποχής, που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα La Jornada (6/5/2000), ο τότε υπουργός Εσωτερικών του Μεξικού, Λαμπαστίδα, και ο υπουργός Εξωτερικών του Βατικανού, Άντζελο Σολάνο, ήταν σε συνεννόηση ώστε να επαναφέρουν την «κανονικότητα» στην εξεγερμένη εκκλησία, «συνταξιοδοτώντας» τον Ρουίς, και εισάγοντας συστηματικά «νομιμόφρονες ιερείς» στις ενορίες της περιοχής, απομακρύνοντας ταυτόχρονα τους ριζοσπάστες Ιησουίτες μοναχούς. Τελικά, αυτό έγινε το 2000.

Ο Ρουίς πέθανε στις 24 Ιανουαρίου 2011, σε νοσοκομείο, στην Πόλη του Μεξικού. Ως επίσκοπος, βοήθησε και υποστήριξε περισσότερους από 40.000 ανθρώπους, για δεκαετίες. Η UNESCO τον βράβευσε, για τις προσπάθειές του σχετικά με την καταπολέμηση της διαφθοράς, της φτώχειας, και του αποκλεισμού των ιθαγενών πληθυσμών.

Η Θεολογία της Απελευθέρωσης

Η Θεολογία της Απελευθέρωσης, αποτελεί ένα Χριστιανικό κίνημα πολιτικής θεολογίας. Σύμφωνα μ’ αυτήν, η διδασκαλία του Ιησού Χριστού, σχετίζεται, και με την «απελευθέρωση» από την κοινωνική, οικονομική, και πολιτική αδικία. Ο Φίλιπ Μπέρυμαν (Phillip Berryman), στο βιβλίο του Liberation Theology: essential facts about the revolutionary movement in Latin America and beyond, την περιγράφει ως «μια ερμηνεία της Χριστιανικής πίστης, για τον αγώνα και την πάλη αυτών που υποφέρουν από την φτώχεια, καθώς και μια κριτική της κοινωνίας για την Καθολική πίστη και τον Χριστιανισμό, μέσα από τα μάτια των φτωχών».

Αν και η Θεολογία της Απελευθέρωσης έχει πλέον εξελιχθεί σε ένα διεθνές υπερδογματικό κίνημα, οι ρίζες της βρίσκονται στο κίνημα της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας στη Λατινική Αμερική, τις δεκαετίες του ’50 και του ’60, που ξεκίνησε ως μια ηθική αντίδραση απέναντι στη κοινωνική αδικία και την οικονομική ανισότητα που επικρατούσε. Ο όρος «Θεολογία της Απελευθέρωσης» πρωτοχρησιμοποιήθηκε το 1971 από το Περουβιανό κοινωνικό επιστήμονα, θεολόγο και ιερέα Γκουστάβο Γκουτιέρες (Gustavo Gutiérrez).

Σύμφωνα με τον Γκουτιέρες,«η Θεολογία της Απελευθέρωσης είναι μια προσπάθεια να βρεθεί μια γλώσσα, με την οποία να μιλήσουμε για την αγάπη του Θεού στους θεόφτωχους Χριστιανούς αυτής της ηπείρου… Η εκκλησία δεν είναι ένα καταφύγιο μακριά από την πόλη. Ακολουθεί τα βήματα εκείνου του Ιησού που έζησε, δούλεψε, αγωνίστηκε και πέθανε στο κέντρο της πόλης», ενώ τονίζει «χωρίς στράτευση στο πλευρό των φτωχών, δεν μπορεί να υπάρξει χριστιανική ζωή».

Ο Χουάν Ερνάντες Πίκο, ιερέας από την Νικαράγουα λέει: «Η συνεργασία με τον επαναστατημένο λαό, είναι αγάπη και πίστη στο λαό, που βοηθημένος από την εκκλησία στον αγώνα του κατά της αδικίας, αποκτάει εμπιστοσύνη στη θρησκεία του. Πρέπει πρώτα να υπακούμε στη θέληση του λαού, γιατί αυτή είναι η θέληση του Θεού, κι όχι σε εκείνη της συνεργαζόμενης με τους δικτάτορες εκκλησίας».

Ο επίσκοπος-σύμβολο από το Ελ Σαλβαδόρ, Όσκαρ Ρομέρο (Óscar Romero), υποστήριζε πως «η Χριστιανική πίστη δεν πρέπει να μας χωρίζει από τον κόσμο, αλλά να μας βυθίζει μέσα σ’ αυτόν», ενώ πεποίθησή του ήταν ότι «η δόξα του Θεού, είναι να ζήσει ο φτωχός».

Ο πανεπιστημιακός καθηγητής Πάμπλο Ρικάρντ (Pablο Richard) αναφέρει: «Θέλουμε να κηρύξουμε το Ευαγγέλιο της πνευματικής αφύπνισης και της Βασιλείας του Θεού, όπου οι φτωχοί είναι οι προνομιούχοι». Ενώ για τον διάλογο που αναπτύσσεται μεταξύ Κομμουνιστών και Χριστιανών στην Κεντρική Αμερική, υποστηρίζει: «Μεταξύ επαναστατών, η ενότητα και ο διάλογος είναι πάντα δυνατοί. Ιστορικά στην Κεντρική Αμερική αυτή η ενότητα ήταν πάντα ευκολότερα δυνατή, γιατί οι Μαρξιστικές δυνάμεις έχουν ξεπεράσει τον παραδοσιακό ελιτισμό τους και σήμερα δέχονται ως γεγονός την ταυτότητα του λαού, με τη θρησκευτική, ηθική, πολιτιστική, εθνική και φιλοσοφική της διάσταση».

Πιστεύουμε πως η Θεολογία της Απελευθέρωσης, είναι μια αξιόλογη προσπάθεια προσέγγισης στο κοινωνικό Ευαγγέλιο της πρώτης εκκλησίας. Η Θεολογία της Απελευθέρωσης, διερευνά τη σχέση μεταξύ της Χριστιανικής θεολογίας και του πολιτικού ακτιβισμού, ιδίως όσον αφορά την κοινωνική δικαιοσύνη, την καταπολέμηση της φτώχειας και την υπεράσπιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Στους χαλεπούς καιρούς που ζούμε, ελπίζουμε η «Απελευθέρωση» να αποτελέσει πεδίο έρευνας, και γιατί όχι, και επιρροής, για τις εκκλησίες στην Ελλάδα.