Αρχεία Ιστολογίου

Μεσαιωνικά “αποβράσματα” και θρησκευτική πίστη

Από αυτό το ιστολόγιο, επιδιώκουμε, μεταξύ άλλων, να επισημαίνουμε τα κακώς κείμενα της εκκλησίας και των χριστιανών. Την θρησκεία που στέκεται εμπόδιο στην κοινωνική απελευθέρωση και χρησιμεύει ως εργαλείο των καταπιεστών, την έχουμε απέναντί μας. Κι αυτήν και την ιδεολογία που κουβαλά πάνω της. Από την άλλη όμως, έχουμε προσπαθήσει να αναδείξουμε τα ριζοσπαστικά στοιχεία αυτής της ταλαιπωρημένης χριστιανικής πίστης και τις περιπτώσεις που αντί για όπιο του λαού μετατράπηκε σε κομμάτι της πρωτοπορίας του.

Σίγουρα η προσπάθειά μας, έχει ελλείψεις και αδυναμίες, όμως επιδιώκουμε να είναι τίμια. Δεν είμαστε όψιμοι διαμεσολαβητές μιας επερχόμενης «αριστερής κυβέρνησης» και των ιεραρχών της εκκλησίας. Εξάλλου στη διαχείριση του καπιταλισμού που πρεσβεύει αυτή η κυβέρνηση, είμαστε αντίθετοι. Εμείς θέλουμε την ανατροπή του συστήματος της εκμετάλλευσης και όχι τον εξωραϊσμό του.

Επειδή, όμως, οι θρησκευόμενοι αντιμετωπίζονται συχνά-πυκνά, από μερικούς… συντρόφους, ως μεσαιωνικά «αποβράσματα» και η πίστη τους ως «κατάλοιπο» που πρέπει να εκλείψει συνολικά, οφείλουμε να δώσουμε δύο απαντήσεις. Ή μάλλον, να αφήσουμε κάποιους άλλους να τις δώσουν για εμάς.

1. Θεωρείται πως η επιστήμη είναι ενάντια στη πίστη.

Ο φυσικός και αστροφυσικός, κ. Γιώργος Γραμματικάκης, σε συνέντευξή του στο Έθνος, ανέφερε μεταξύ άλλων: «Για έναν αστροφυσικό ή έναν βιολόγο ο Θεός υπάρχει τόσο κοντά ή τόσο μακριά όσο και για έναν απλό πολίτη. Η επιστήμη δεν θα αποδείξει ποτέ την ύπαρξη του Θεού. Ούτε, βέβαια -παρά τα όσα λέγονται και γράφονται- την ανυπαρξία του. Η πραγματική πίστη έχει μια υπερβατική διάσταση. Εναπόκειται λοιπόν στον κάθε άνθρωπο, στις εμπειρίες ή στον ψυχισμό του, να τη δεχθεί ή να την απορρίψει.»

Ο κ. Γραμματικάκης κινείται στο ίδιο μήκος κύματος με μια σειρά από σημαντικούς επιστήμονες και νομπελίστες. O Μαξ Μπορν, που το 1954 μοιράστηκε το Βραβείο Νόμπελ στη Φυσική για την εργασία του στη κβαντική μηχανή, έλεγε χαρακτηριστικά: «Εκείνοι που λένε πως η μελέτη της επιστήμης κάνει κάποιον άθεο πρέπει να είναι μάλλον ανόητοι.». O επίσης νομπελίστας χημικός Ντέρεκ Μπάρτον υποστήριζε ότι «δεν υπάρχει καμία ασυμφωνία μεταξύ της επιστήμης και της θρησκείας.». Επίσης, κλασική είναι και η ρήση του Άλμπερτ Αϊνστάιν: «Απλώς ανιχνεύω τις γραμμές που πηγάζουν από το Θεό.».

2. Θεωρείται, από κάποιους, πως η πίστη πρέπει να καταπολεμηθεί, καθώς είναι ενάντια στην κοινωνική απελευθέρωση και την αντικαπιταλιστική προοπτική.

Εθνικό Πανεπιστήμιο Μπογκοτά, Κολομβία. Αριστερά, ο Καμίλο Τόρες, κολομβιανός ιερέας που επιδίωξε τη συνεργασία χριστιανών και κομμουνιστών, και δολοφονήθηκε το 1966 από τον στρατό της Κολομβίας ενώ είχε ενταχθεί στο αντάρτικο του Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού (ELN). Δεξιά, ο Τσε.

Από την άλλη, ο Φιντέλ Κάστρο λέει: «Από μια αυστηρά πολιτική θέση —και νομίζω πως κάτι ξέρω από πολιτική— πιστεύω ότι μπορεί κανείς να είναι μαρξιστής χωρίς να σταματήσει να είναι χριστιανός και να δουλεύει μαζί με έναν μαρξιστή κομμουνιστή για να μεταβάλει τον κόσμο. Το σημαντικό είναι και στις δυο περιπτώσεις να πρόκειται για ειλικρινείς επαναστάτες, πρόθυμους να εξαλείψουν την εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο και να αγωνιστούν για τη δίκαιη κατανομή του κοινωνικού πλούτου, την ισότητα, την αδελφοσύνη, την αξιοπρέπεια όλων των ανθρώπινων όντων. Να είναι, δηλαδή, φορείς της πιο προωθημένης πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής συνείδησης, αν και στην περίπτωση των χριστιανών η αφετηρία είναι η θρησκευτική αντίληψη.»

Εν κατακλείδι, θεωρούμε ότι κάθε άνθρωπος πρέπει να είναι ελεύθερος να πιστεύει ή όχι. Όπως είναι απαράδεκτο το να γίνονται διακρίσεις με βάση την εθνικότητα και το χρώμα κάποιου, το ίδιο απαράδεκτο είναι να γίνονται διακρίσεις οποιουδήποτε τύπου με βάση το τι ή το αν πιστεύει κάποιος.

Σε μια επανάσταση, μπορεί να δικαιολογηθεί η χρήση βίας;

Ο Καπιταλισμός δε μεταρρυθμίζεται. Ο Καπιταλισμός, ανατρέπεται! Μια τέτοια ανατροπή, δεν θα επιτευχθεί, με την άσκηση βίας από ένοπλες ομάδες, αλλά με μια ευρύτερη αφύπνιση και την γενική εξέγερση του λαού. Η έννοια της επανάστασης δεν θα πρέπει να σχετίζεται με τη δράση μικρών ένοπλων ομάδων, αλλά να αφορά τις μεγάλες μάζες της κοινωνίας. Η επανάσταση δεν θα προκληθεί από μια ομάδα, αλλά αντίθετα, πιστεύουμε ότι τελικά, θα είναι η φυσική εξέλιξη των κοινωνικών εκρήξεων που θα προέλθουν από τα αδιέξοδα του ίδιου του Καπιταλισμού.

Όμως, όπως και να ‘χει, σε μια επαναστατική διαδικασία έστω κι αν αυτή προέρχεται από την λαϊκή πλειοψηφία, δεν είναι απίθανο να υπάρξουν περιπτώσεις βίας. Ποια μπορεί να είναι η θέση ενός ανθρώπου (ειδικά αν αυτός είναι χριστιανός), απέναντι σε αυτό; Σε μια επανάσταση, μπορεί να δικαιολογηθεί η χρήση βίας;

Στις 25/12/2009 η Ελευθεροτυπία, δημοσίευσε μια συνέντευξη από κληρικούς της Παγκληρικής-Παλλαϊκής Αγωνιστικής Κίνησης. Στο ερώτημα «Πιστεύετε στην ένοπλη επαναστατική πάλη;», οι κληρικοί είχαν δώσει μια ισορροπημένη απάντηση, η οποία μας καλύπτει:

«Εμείς αγωνιζόμαστε για την ειρήνη. Ειρήνη, όμως, δεν είναι η παύση του πολέμου με την επιβολή του θελήματος του ισχυρού. Τέτοια ειρήνη είναι χειρότερη από πόλεμο· γι’ αυτό ο Χριστός είπε: «Μη νομίσητε ότι ήλθον βαλείν ειρήνην επί την γην· ουκ ήλθον βαλείν ειρήνην, αλλά μάχαιραν». Πρέπει να επαναστατήσουμε εναντίον αυτού του κόσμου της αδικίας. Επανάσταση δεν σημαίνει αιματοκύλισμα, αλλά ποιοτικό άλμα προς τα εμπρός. Γι’ αυτό σήμερα η δική μας «μάχαιρα», το δικό μας όπλο είναι ο λόγος. Στο μέλλον, και για την προάσπιση των λαϊκών κατακτήσεων, για την οικοδόμηση μιας κοινωνίας αγάπης, στον πόλεμο για την οριστική εξάλειψη του πολέμου, ίσως να απαιτηθεί η χρήση βίας.». Επίσης, προσθέτουν «Κατά μεγίστη οικονομία, λοιπόν, και μόνο για την προάσπιση των κατακτήσεών του νομίζουμε ότι ο λαός δικαιούται να πάρει τα όπλα. Μέχρι τότε, όμως, ας αγωνιστούμε για το σημαντικότερο: για να αποκτήσουν οι εργαζόμενοι ταξική συνείδηση.»