Αρχεία Ιστολογίου

Ένα τραγούδι για τον Όσκαρ Ρομέρο

“Η Εκκλησία δεν μπορεί να απουσιάζει από την πάλη για την απελευθέρωση. Αλλά η παρουσία της σε αυτή την πάλη για την ανόρθωση του ανθρώπου, και την απόδοση της αξιοπρέπειάς του πρέπει να μεταδίδει ένα μήνυμα και να είναι αληθινά αυθεντική παρουσία, παρουσία που θα έχει μέσα της το σπόρο της νίκης και θα οδηγεί στην επιτυχία.”

Ο Όσκαρ Ρομέρο ήταν Αρχιεπίσκοπος του Ελ Σαλβαδόρ από το 1977. Ως υποστηρικτής της Θεολογίας της Απελευθέρωσης, ήταν ταγμένος στο πλευρό των φτωχών λαϊκών στρωμάτων. Δολοφονήθηκε στις 24 Μαρτίου 1980 την ώρα της Θείας Λειτουργίας από τα ακροδεξιά τάγματα θανάτου.

Παραθέτουμε ένα όμορφο τραγούδι για τον Όσκαρ Ρομέρο, που βρήκαμε στο ιστολόγιο Η Θεολογία Μεσοπέλαγα:

Για να γίνει ο κόσμος άνω-κάτω!

Αν αύριο αγνοήσουμε τις ατάκες, τα παχιά λόγια, τα ψέματα, τους εκβιασμούς, την μόδα, και (επιτέλους) ψηφίσουμε με βάση την ουσία, τους αγώνες, και τα πραγματικά μας συμφέροντα… ίσως μπορέσει να ξεπροβάλει μια προοπτική για να «γίνει ο κόσμος άνω κάτω»!

«Μπρος αδελφή δώσε το χέρι
κι εσύ αδελφέ μου πάρε το μαχαίρι
ο κόσμος όλος έγινε άνω-κάτω
οι πλούσιοι, κοίτα, βρέθηκαν στον πάτο.
Απ’ τη χαρά τους οι φτωχοί αλαλάζουν
κι αυτός όπου δεν είχε μια μπουκιά ψωμί
το στάρι όλου του κόσμου θα χαρεί.»
Μπέρτολτ Μπρέχτ. Απόδοση: Οδυσσέας Ελύτης

Καμίλο Τόρες: ένα «τέκνο της ανάγκης κι ώριμο τέκνο της οργής»

Οι Banda Bassotti, σε ένα τραγούδι τους, το Figli Della Stessa Rabia (Τέκνα Της Ίδιας Οργής), μεταξύ άλλων αγωνιστών, τραγουδάνε και για τον Καμίλο Τόρες! Συγκεκριμένα οι στίχοι λένε:

Δυνατό το χέρι που θα σηκώσει την κόκκινη σημαία της ελευθερίας
σαν αυτόν που παλέυει στα βουνά με τα σκισμένα του παπούτσια, καθώς φυσάει ο άνεμος
σαν τον Αουγκούστο Σέζαρ Σαντίνο, τον Χοσέ Μαρτί και τον Καμίλο Τόρες!

Ποιος ήταν όμως ο Καμίλο Τόρες;

Ο Τόρες, ήταν καθολικός κληρικός και πρωτεργάτης του κινήματος της Θεολογίας της Απελευθέρωσης, που έπεσε πολεμώντας στο αντάρτικο του Εθνικού Απελευθερωτικού Στρατού (ELN) της Κολοµβίας. Ο ELN «ηταν η μόνη οργάνωση που δεν υπέγραψε το προσωρινό σταμάτημα του πυρός το 1984» (Ριζοσπάστης, 1.11.1998).  Ο δρ. θεολογίας, κ. Θανάσης Παπαθανασίου, στο άρθρο του «Ο παπάς δίπλα στον Τσε» (Ελευθεροτυπία, 23.11.2007), αναφέρει για τον Καμίλο Τόρες:

«Η διαδρομή του Καμίλο Τόρες έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Ήδη χειροτονημένος ιερέας και με σπουδές στην Ευρώπη, δίδαξε Κοινωνιολογία στο Πανεπιστήμιο της κολομβιανής πρωτεύουσας για μερικά χρόνια, μέχρι δηλαδή να υποχρεωθεί σε παραίτηση για την αλληλεγγύη του προς την άδικη δίωξη κομμουνιστών φοιτητών. […] Το 1965 υλοποιήθηκε το πολιτικό κίνημα που ο ίδιος είχε εμπνευστεί: το Ενιαίο Μέτωπο του Λαού της Κολομβίας, στο οποίο συμμετείχαν οι προοδευτικές δυνάμεις της χώρας, από τους χριστιανοσοσιαλιστές και τους κινεζόφιλους, μέχρι τα αγροτικά κινήματα και τους κομμουνιστές. Το Μέτωπο γνώρισε κάποιες επιτυχίες, μα κατόπιν κλονίστηκε από πλήθος διαφωνιών. Ο Τόρες μετακινήθηκε προς την άποψη ότι η συγκυρία απαιτούσε κάτι περισσότερο από την κλασική πολιτική παρουσία: δράση επαναστατική. Αυτό τον έφερε σε ρήξη με πολιτικούς συμμάχους του και με τον καρδινάλιο προϊστάμενό του. Ο Τόρες προχώρησε σε απέκδυση της επίσημης ιερατικής του ιδιότητας, χωρίς όμως να αποκηρύξει ούτε την πίστη ούτε την παπαδοσύνη του, που ένιωθε ότι συνέχιζε να φέρει. Αντιθέτως, δήλωνε ότι έκανε το βήμα αυτό ακριβώς για να παραμείνει ασυμβίβαστα πιστός στη χριστιανική πίστη του. Στις 18 Οκτωβρίου 1965 «ανέβηκε στο βουνό», όπως θα λέγαμε στην ελληνική ΕΑΜική γλώσσα. Προσχώρησε στο ένοπλο αντάρτικο του Στρατού Εθνικής Απελευθέρωσης, το οποίο συμμεριζόταν την επαναστατική οπτική του Φιντέλ Κάστρο. Λίγους μήνες αργότερα, σκοτώθηκε σε μια συμπλοκή με τον τακτικό στρατό.»

Ο ίδιος ο Καμίλο Τόρες, είχε πει:

«Εμείς οι Χριστιανοί μπορούμε και πρέπει να αγωνιζόμαστε εναντίον της τυραννίας. Η σημερινή κυβέρνηση λ.χ. στην Κολομβία είναι τυραννική, γιατί στηρίζεται μόνο στο 20% των εκλογέων της και γιατί οι αποφάσεις προέρχονται από τις προνομιούχες μειονότητες. Οι Χριστιανοί όμως, δυστυχώς ενεργούν όπως οι στωικοί και μένουν αδρανείς απέναντι σε αυτήν την κατάρρευση, την ηθική και την πνευματική, ακόμα και την κοινωνικοπολιτική, η οποία φαίνεται πως δεν τους ενδιαφέρει. Με την επανάσταση, μια λέξη, που δεν φαίνεται τόσο εύηχη στα αυτιά πολλών, που διακρίνονται για τη σεμνοτυφία και τη στωική απραξία, οφείλουμε όλοι μας σα χριστιανοί που είμαστε, να γνωρίσουμε ότι έχουμε υψίστη υποχρέωση και ιερό καθήκον να θεμελιώσουμε ένα σύστημα κοινωνικής ζωής και σχέσεων μεταξύ των ανθρώπων τέτοιο, που να βασίζεται στη αγάπη για τον πλησίον.»¹

Μαζί με τους Αουγκούστο Σέζαρ Σαντίνο, Χοσέ Μαρτί, Στίβεν Μπίκο, Χο Τσι Μινχ, Σαμόρα Μασέλ, Τσε Γκεβάρα, Σιμόν Μπολιβάρ και τόσους άλλους, ο Καμίλο Τόρες, υπήρξε κι αυτός τέκνο της ανάγκης κι ώριμο τέκνο της οργής!

«Αυτό το κύμα, δε θα σταματήσει πια…»

Τον Yann Tiersen, οι περισσότεροι τον γνωρίσαμε μέσα από τις υπέροχες μουσικές του, στις ταινίες Amelie και Goodbye Lenin! Στο τελευταίο του άλμπουμ Skyline (2011), φροντίζει να μας θυμίσει, μέσα από το κόμμάτι The Gutter, ένα απόσπασμα από την ομιλία του Ερνέστο Τσε Γκεβάρα στον ΟΗΕ, που έγινε στις 11 Δεκεμβρίου 1964. Ο Τσε, σαν να απευθύνεται και σε εμάς σήμερα, ακούγεται να λέει στην αρχή του κομματιού:

«Τώρα πια, η ιστορία θα έχει να κάνει με τους φτωχούς της Αμερικής, με τους εκμεταλλευθέντες και τους εξαθλιωμένους της Λατινικής Αμερικής που έχουν ξεκινήσει οι ίδιοι να γράφουν από εδώ και στο εξής, την ιστορία τους. Και αυτό το κύμα της μεγάλης οργής, της απαιτούμενης δικαιοσύνης, του καταπατημένου δίκαιου, που ξεκινάει να σηκώνεται στη γη της Λατινικής Αμερικής, αυτό το κύμα, δε θα σταματήσει πια. Αυτό το κύμα θα μεγαλώνει μέρα με τη μέρα. Γιατί αυτό το κύμα το αποτελούν οι περισσότεροι, η πλειοψηφία. Eίναι αυτοί που δημιουργούν με την εργασία τους τον πλούτο, δημιουργούν τις άξιες, την ελπίδα για έναν κόσμο καλύτερο, κάνουν τους τροχούς της ιστορίας να γυρίζουν, και τώρα ξυπνάνε από τον βαθύ λήθαργο που τους επέβαλαν.»

Try to reach the sea…

Τα λόγια του Τσε Γκεβάρα, είναι σε δική μας ελεύθερη απόδοση στα ελληνικά.

Η ιστορία του «Which Side Are You On?»

Με ποια πλευρά είστε, ή απλώς… Which Side Are You On?

Θα το έχετε ακούσει. Είναι ένα όμορφο εργατικό τραγούδι το οποίο, καλεί τους εργάτες να διαλέξουν πλευρά!

Η Φλόρενς Ρης

Επίκαιρο, καθώς είναι και για εμάς σήμερα, κρύβει πίσω του μια ιστορία. Το Which Side Are You On? γράφτηκε από την γυναίκα του συνδικαλιστή Σαμ Ρης (Sam Reece), Φλόρενς (Florence), το 1931.

Ο Σαμ εργαζόταν στα ανθρακορυχεία του Χάρλαν Κάουντυ στο Κεντάκυ, και ήταν βασικό στέλεχος της συνδικαλιστικής οργάνωσης United Mine Workers. Το 1931, οι ανθρακωρύχοι της περιοχής, αγωνίζονταν σκληρά απέναντι στους ιδιοκτήτες των ορυχείων. Σε μια προσπάθεια να εκφοβίσει την οικογένεια Ρης, ο τοπικός σερίφης Τζ.Χ. Μπλερ (J.H. Blair) και οι άντρες του, οι οποίοι είχαν μισθωθεί από την εταιρία στην οποία άνηκαν τα ορυχεία, εισέβαλαν παράνομα στο σπίτι των Ρης, σε αναζήτηση του Σαμ. Ο Σαμ, είχε προειδοποιηθεί εγκαίρως και είχε διαφύγει, όμως η Φλόρενς και τα παιδιά τους έγιναν οι αποδέκτες της τρομοκρατίας των αφεντικών τους. Εκείνη τη νύχτα, όταν έφυγαν ο Μπλερ και οι υπόλοιποι από το σπίτι, η Φλόρενς έγραψε μερικούς στίχους στο ημερολόγιο της κουζίνας. Οι στίχοι αυτοί, είναι οι στίχοι του Which Side Are You On?!

Το βασικό ερώτημα που θέτει το τραγούδι, «με ποια πλευρά είστε», είναι επίκαιρο και σήμερα: με το κεφάλαιο ή με τους εργάτες;

Παραθέτουμε την ερμηνεία της Natalie Merchant. Στην αρχή του βίντεο, ακούγεται η φωνή της ίδιας της Φλόρενς!

Στη μνήμη του Νίκου Ξυλούρη…

Σαν σήμερα, στις 8 Φλεβάρη 1980 μας άφησε ο μεγάλος Νίκος Ξυλούρης. Ότι και να πεις για έναν καλλιτέχνη σαν κι αυτόν, θα είναι λίγο.

Με αφορμή την σημερινή κατάσταση στον τόπο, θα θυμηθούμε μόνο, πως το καλοκαίρι του 1973 (πριν ακόμα πέσει η χούντα), ο Νίκος Ξυλούρης μαζί με τον Κώστα Καζάκο, την Τζένη Καρέζη και τον Διονύση Παπαγιαννόπουλο, συμμετείχε στη θεατρική παράσταση «Το μεγάλο μας τσίρκο». Σήμερα, που για χάρη της πλουτοκρατίας και των συμφερόντων της, ένας ολόκληρος λαός σπρώχνεται στην εξαθλίωση, το ομώνυμο τραγούδι της παράστασης, φαντάζει πιο επίκαιρο από ποτέ. Οι στίχοι είναι του Ιάκωβου Καμπανέλλη.

Στολίστηκαν οι ξένοι τραπεζίτες,
ξυρίστηκαν οι Έλληνες μεσίτες.
Εφτά ο τόκος πέντε το φτιασίδι,
σαράντα με το λάδι και το ξύδι
κι αυτός που πίστευε και καρτερούσε,
βουβός φαρμακωμένος στέκει και θωρεί
τη λευτεριά που βγαίνει στο σφυρί.

Λαέ μη σφίξεις άλλο το ζωνάρι,
μην έχεις πια την πείνα για καμάρι.
Οι αγώνες πούχεις κάνει δεν φελάνε
το αίμα το χυμένο αν δεν ξοφλάνε.
Λαέ μη σφίξεις άλλο το ζωνάρι,
η πείνα το καμάρι είναι του κιοτή,
του σκλάβου που του μέλλει να θαφτεί.

Για τους έντιμους…

Για όλους αυτούς τους ανέντιμους «έντιμους», τους «τίμιους» που δεν δίνουν δεκάρα για το τι γίνεται παραδίπλα, τους αθεόφοβους «πνευματικούς», τους «ευυπόληπτους οικογενειάρχες» που ξεχνούν ότι δεν γυρνάει ο κόσμος ολάκερος γύρω από τον εαυτούλη τους, γι’ αυτούς που «καλοπερνούν» με τα παράγωγα της σαπίλας, αλλά «δεν γουστάρουν» κόμματα, που όλα κι όλα τους τα ιδανικά συνοψίζονται στο παλιό καλό «πατρίς-θρησκεία-οικογένεια», για όλους αυτούς που χαλάνε, συκοφαντούν και απαξιώνουν κάθε όνειρο για ένα καλύτερο αύριο, για έναν καλύτερο κόσμο. Για όλους αυτούς τους «έντιμους» αλήτες….