Αρχεία Ιστολογίου

Φιλανθρωπία, ένοπλη δράση και λοιπές αντιδράσεις μπροστά στην ανισότητα και την εκμετάλλευση

Μερικές σκόρπιες σκέψεις.

Η εκμετάλλευση και η αδικία που επικρατεί σε κάθε καπιταλιστική κοινωνία, η ασύλληπτη ανισότητα μεταξύ κεφαλαίου και λαϊκών στρωμάτων, πλουσίων και φτωχών, που φανερώνεται σε κάθε γωνιά της γης, είναι φυσικό και επόμενο να δημιουργεί έντονα συναισθήματα και αντιδράσεις σε κάθε άνθρωπο που δεν έχει απολέσει κάθε ίχνος ευαισθησίας και ανθρωπιάς από την ύπαρξή του.

Οι άνθρωποι που αντιλαμβάνονται το μέγεθος της απανθρωπιάς που επικρατεί σε ολόκληρο τον πλανήτη, λοιπόν, αντιδρούν με διάφορους τρόπους.

Κάποιοι μπορεί να δραστηριοποιηθούν μέσω διαφόρων φιλανθρωπικών οργανώσεων και κινήσεων. Έχοντας καλές προθέσεις, θεωρούν ότι με αυτό τον τρόπο βοηθούν τους πιο εξαθλιωμένους. Και μάλιστα, μπορεί αυτό να συμβαίνει σε έναν βαθμό, καθώς προσφέρουν προσωρινή ανακούφιση σε κάποιους από τους φτωχότερους των φτωχότερων. Όμως οι εμπνευστές αυτού του είδους «αντίδρασης» στην τερατώδη ανισότητα, στην ουσία αθωώνουν το σύστημα και τις δομές που παράγουν όλη αυτή την κατάσταση. Το ζήτημα που τίθεται είναι ο κατασταλτικός κατευνασμός των «κολασμένων», και όχι το πως αυτοί οι άνθρωποι θα μπορέσουν να πάρουν τη ζωή τους στα χέρια τους. Αυτό, φυσικά, συμβαίνει καθώς μια τέτοια χειραφέτηση θα σήμαινε πως το κεφάλαιο θα είχε απώλειες από τα κέρδη του και η εξουσία του θα αντιμετώπιζε τριγμούς. Έτσι, είναι πλέον συχνό το φαινόμενο κάποιοι καπιταλιστές να επιδίδονται σε φιλανθρωπίες χτίζοντας επαρκές κοινωνικό προφίλ. Επίσης οι, «αγανακτισμένοι» με την αδικία, εθελοντές τέτοιων κινήσεων, πιστεύουν πως εξετελούν το χρέος τους μπροστά στην κατάσταση που αντικρίζουν, με το να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους σε τέτοιου είδους προσπάθειες.

Άλλοι, πάλι (λιγότεροι αυτοί), όντας οργισμένοι με όσα αντικρίζουν καθημερινά, θεωρούν πως προκαλούν φθορά στο σύστημα της εκμετάλλευσης, σπάζοντας βιτρίνες, πετώντας πέτρες ή βόμβες μολότοφ στις δυνάμεις καταστολής, ή ακόμη, πραγματοποιώντας κάποιες ένοπλες δράσεις. Όμως οι πράξεις που είναι ξεκομμένες από το μαζικό εργατικό-λαϊκό κίνημα και προκαλούν την περαιτέρω θωράκιση του συστήματος, δεν βοηθούν σε τίποτα τον αγώνα για την απάλειψη της εκμετάλλευσης. Επίσης, κάθε πράξη βίας που δεν προέρχονται μαζικά από τα λαϊκά στρώματα και την εργατική τάξη, αλλά έχει να κάνει με τη δράση μικρών ένοπλων ομάδων, στην πραγματικότητα, κάνει ζημία σε κάθε σοβαρή προσπάθεια που επιχειρεί τη δημιουργία ρωγμών στο σύστημα που παράγει την ανισότητα και την αδικία. Το σύστημα έχει τους μηχανισμούς και την κατάλληλη θωράκιση, ώστε να βγαίνει πιο δυνατό μετά από κάθε τέτοια μεμονωμένη ένοπλη ενέργεια.

Υπάρχουν, βεβαίως, και αυτοί που κάθονται στον καναπέ και μουτζώνουν την τηλεόραση κατά τη διάρκεια των δελτίων ειδήσεων, όμως γι’ αυτή την κατηγορία «αγανακτισμένων» θα αποφύγουμε κάποιον ιδιαίτερο σχολιασμό.

Λοιπόν, πως πρέπει, στην πραγματικότητα, να δράσει όποιος οργίζεται και αγανακτεί με την αδικία, την ανισότητα και την εκμετάλλευση που αντικρίζει στην καθημερινότητά του (και όχι μόνο);

Κατ’ αρχάς πρέπει να αντιληφθεί πως αυτή η αθλιότητα που αντικρίζει, δεν είναι ουρανοκατέβατη, ούτε φυσικό φαινόμενο. Είναι παράγωγο ενός κοινωνικοοικονομικού συστήματος που έχει πολύ συγκεκριμένο όνομα: του καπιταλισμού. Από εκεί και πέρα, πρέπει να αναζητήσει την πιο ρεαλιστική εναλλακτική που μπορεί να ανατρέψει αυτές τις καταστάσεις. Εμείς, θεωρούμε, πως αυτή η εναλλακτική, είναι η αντικαπιταλιστική προοπτική του σοσιαλισμού και της λαϊκής εξουσίας, δηλαδή η καθολική κοινωνικοποίηση των μέσων παραγωγής και ο κεντρικός σχεδιασμός της οικονομίας με βάση τις λαϊκές ανάγκες.

Η αλληλεγγύη στους πιο εξαθλιωμένους είναι χρήσιμη και αναγκαία, αρκεί να είναι γνήσια και να προέρχεται από τον ίδιο το λαό. Η ένοπλη δράση, μπορεί να αποτελέσει συνέχεια της ταξικής πάλης εφόσον προκληθεί από βίαια αντίδραση της άρχουσας τάξης, πριν ή αμέσως μετά την κατάκτηση της εξουσίας από το λαό. Όμως, καθετί, πρέπει να πηγάζει και να εξυπηρετεί οργανωμένα το μεγάλο σκοπό: την οριστική εξάλειψη της απανθρωπιάς.

Λοιπόν, ας ξεκινήσουμε κάπως έτσι: δράση στους χώρους δουλειάς, θωράκιση και δημιουργία ταξικής συνείδησης, ξεκάθαρη στόχευση στην ανατροπή -και όχι στη διαχείριση- του συστήματος, ταξική αλληλεγγύη, μαζικοποίηση του λαϊκού-εργατικού κινήματος…

Advertisements

Οι «φιλάνθρωποι»!

Ο φιλάνθρωπος Μπιλ Γκέιτς. Ο φιλάνθρωπος Ζούκερμπεργκ. Η φιλάνθρωπη Βαρδινογιάννη. Ο φιλάνθρωπος Λάτσης. Όλοι οι φιλάνθρωποι καπιταλιστές συγκινούνται μπροστά στο δράμα της φτώχειας… που αυτοί δημιουργούν! Όλοι θέλουν να δώσουν λεφτά για τους φτωχούς… ένα κομμάτι, μόνο, από τα υπερκέρδη τους! Εξάλλου η πρόθεση μετράει!

Κάποτε στους πλούσιους αστούς ήταν χόμπι η ζωοφιλία. Εν καιρώ κρίσης, την θέση της έχει πάρει η φιλανθρωπία. Εξάλλου συμφέρει! Και όνομα φτιάχνεις, και φοροαπαλλαγές παίρνεις.

Ο φιλάνθρωπος Μπιλ Γκέιτς μιλώντας γι’ αυτήν την «φιλάνθρωπία», αναφέρει: «Οι δυνητικές εφαρμογές του δημιουργικού καπιταλισμού περιορίζονται μόνο από τα όρια της φαντασίας μας. Αν μπορέσουμε να βρούμε προσεγγίσεις που απαντούν στις ανάγκες των φτωχών με τρόπο που γεννούν κέρδος και αναγνώριση στις επιχειρήσεις, θα έχουμε βρει μια αυτοσυντηρούμενη μέθοδο για τη μείωση της φτώχειας. Μια παθιασμένη προσπάθεια να ανταποκριθούμε στην πρόκληση μπορεί να μας βοηθήσει να αλλάξουμε τον κόσμο.»

Όπως λέει και ο Νίκος Μπογιόπουλος: «Φυσικά δεν έχουμε (ούτε θα μπορούσαμε να έχουμε) τίποτα το προσωπικό με τον κ. Γκέιτς ή τον κ. Ζούκερμπεργκ. Έχουμε, όμως, σαφέστατη πολιτική διαφωνία με την κάθε «φιλάνθρωπη» κυρία ή κύριο που αφού έχουν χορτάσει το παντεσπάνι και τα χαβιάρια τους, κατόπιν αναζητούν στη «φιλανθρωπία» το εισιτήριο – ένα εισιτήριο με πολύ φτηνό είναι η αλήθεια αντίτιμο και αξιοσημείωτες φοροαπαλλαγές- για να αυτοδιαφημιστούν σαν πρωταγωνιστές κάποιων σικέ παραστάσεων περί «ανθρωπιάς»«.

Ήδη πριν από 17 αιώνες περίπου, ένας χριστιανός φιλόσοφος, ο Γρηγόριος Νύσσης, απευθυνόμενος προς την πλουτοκρατία της εποχής του, έλεγε: «Αλλά κι αν ακόμη προσφέρεις ελεημοσύνη, ως προϊόν απάνθρωπης εκμετάλλευσης δεν θα είναι καρπός των συμφορών των άλλων, γεμάτη δάκρυα και στεναγμούς; Αν γνώριζε ο φτωχός από πού προσφέρεις την ελεημοσύνη, δε θα τη δεχόταν, γιατί θα αισθανόταν σα να έμελλε να γευτεί σάρκες αδελφικές και αίμα συγγενών του. Θα σου πετούσε δε κατάμουτρα τούτα τα λόγια τα γεμάτα θάρρος και φρονιμάδα: Μη με θρέψεις, άνθρωπε, από τα δάκρυα των αδελφών μου. Μη δώσεις στο φτωχό ψωμί βγαλμένο από τους στεναγμούς των άλλων φτωχών. Μοίρασε στους συνανθρώπους σου όσα με αδικίες μάζεψες και τότε θα παραδεχτώ την ευεργεσία σου. Ποιο το όφελος, αν δημιουργείς πολλούς φτωχούς (με την εκμετάλλευση) κι ανακουφίζεις ένα (με την ελεημοσύνη); Αν δεν υπήρχε το πλήθος των τοκογλύφων (των εκμεταλλευτών γενικά), δε θα υπήρχε ούτε η στρατιά των πεινασμένων. Ας διαλυθούν τα οργανωμένα οικονομικά συμφέροντα και όλοι θ’ αποκτήσουμε την οικονομική μας αυτάρκεια.« (Γρηγόριος Νύσσης, Κατά Τοκιζόντων).

Απέναντι στην φιλανθρωπία της πλουτοκρατίας, βάζουμε την αλληλεγγύη της εργατικής τάξης και του λαού. Απέναντι στις ενέσεις φιλανθρωπίας που στόχο έχουν τον εξωραϊσμό, την παροχή κάλυψης και την παράταση της ζωής του συστήματος της εκμετάλλευσης, βάζουμε την προοπτική της ανατροπής του καπιταλισμού που δημιουργεί και βαθαίνει την φτώχεια, την ανέχεια και την εξαθλίωση. Απέναντι στην επιβίωση με ψίχουλα, βάζουμε τη ζωή με αξιοπρέπεια.

H «φιλανθρωπία» των υποκριτών και φαρισαίων του καπιταλισμού

Στην «όμορφη» κοινωνία της ελεύθερης αγοράς, οι απάνθρωποι καπιταλιστές, που αρπάζουν τον πλούτο ο οποίος παράγεται με τον ιδρώτα και το αίμα της εργατικής τάξης, εμφανίζονται ως χορηγοί φιλανθρωπίας.

Ω, πόση υποκρισία! Συσσωρεύουν αμύθητο πλούτο, αρμέγοντας την υπεραξία της εργασίας των λαϊκών στρωμάτων και την ίδια στιγμή, πετώντας μερικά ψίχουλα σε σχέση με τα κέρδη τους, αξιώνουν να παρουσιάζονται ως φιλεύσπλαχνοι «φύλακες-άγγελοι» των άστεγων και των πεινασμένων.

Βλέπετε, το σύστημα της εκμετάλλευσης, έχει κι αυτό την «ανθρώπινη» πλευρά του! Αυτούς που έχει εξαθλιώσει και τους έχει πετάξει στο δρόμο, φροντίζει να τους δώσει ένα ξεροκόμματο και μια κουβέρτα (ενίοτε με το λογότυπο της εκάστοτε επιχείρησης).

Η «φιλανθρωπία» των υποκριτών και φαρισαίων του καπιταλισμού, δεν είναι αλληλεγγύη. Είναι κατασταλτική ένεση που επιδιώκει την διατήρηση και την ενίσχυση των δομών του συστήματος. Η αλληλεγγύη και η βοήθεια προς τους κατατρεγμένους, που βρίσκονται στην λάθος πλευρά του συστήματος, είναι υπόθεση της εργατικής τάξης. Υπόθεση όλων μας.

Από το υστέρημά μας, πρέπει να φανούμε αλληλέγγυοι σε αυτούς που έχουν ανάγκη και να αγωνιστούμε για να συντρίψουμε το σύστημα που αρπάζει το φαΐ απ’ το τραπέζι, σπρώχνοντάς τους ανθρώπους στην εξαθλίωση και δημιουργώντας χάσμα μεταξύ των λίγων που κατέχουν τα μέσα παραγωγής και των πολλών που αναγκάζονται να πουλήσουν την εργατική τους δύναμη, ζητιανεύοντας ψίχουλα.

Για τη χριστιανική αλληλεγγύη…

Πολλές φορές, σκέφτομαι: σε μια δύσκολη εποχή, σαν κι αυτή που ζούμε, αλλά και γενικότερα, ποια θα έπρεπε να είναι η στάση των χριστιανών (εφ’ όσον αυτοί θέλουν να τιμήσουν την παράδοσή τους) μέσα στη κοινωνία;

Προσωπικά πιστεύω πως, το βασικότερο από αυτά που μπορούν να κάνουν οι χριστιανοί, μπορεί να συνοψιστεί σε μία λέξη: αλληλεγγύη! Αλληλεγγύη προς τους αδύνατους και τους καταπιεσμένους!

Ένα πολύ σημαντικό κομμάτι αυτής της αλληλεγγύης, είναι η παροχή βοήθειας (τροφίμων, ειδών ένδυσης και πρώτης ανάγκης, υπηρεσιών κ.λπ.) σε όσους έχουν ανάγκη. Όμως προσοχή: στην παροχή αυτής της βοήθειας, οι χριστιανοί θα πρέπει να αντιμετωπίζουν τον συνάνθρωπο που έχει ανάγκη, ως μια ύπαρξη που δικαιούται να… μην έχει καμία ανάγκη! Πρέπει δηλαδή, να σπάσουν τα αποστήματα της μοιρολατρείας. Οι άνθρωποι, όλοι οι άνθρωποι, έχουν δικαίωμα να ζήσουν μια ζωή αξιοπρέπειας στην οποία θα ικανοποιούνται όλες οι βασικές τους ανάγκες.

Η αλληλεγγύη των χριστιανών, θα πρέπει να ξεπεράσει τα όρια της φιλανθρωπίας, η οποία, στην ουσία, σε πολλές περιπτώσεις, είναι απλώς μια παυσίπονη ένεση που συντηρεί την σάπια κατάσταση που βιώνουμε. Εκτός λοιπόν, από την παροχή βοήθειας και την υλική υποστήριξη αυτών που στερούνται τα βασικά για να ζήσουν, στην αλληλεγγύη των χριστιανών, πρέπει να συμπεριληφθεί και ο αγώνας για την υποστήριξη των δικαιωμάτων αυτών που αδικούνται. Αυτό προϋποθέτει, ουσιαστική κριτική απέναντι στις αιτίες που δημιουργούν τα προβλήματα της αδικίας και της ανισότητας μέσα στη κοινωνία, και αγώνα για την διάλυση και την υπέρβαση αυτών των δομών, που συντηρούν την αναγκαιότητα για την ύπαρξη της φιλανθρωπίας.

Σήμερα, όλες οι προεκτάσεις της έννοιας της αλληλεγγύης, είναι απαραίτητες! Τις έχει ανάγκη ο συνάνθρωπος που είναι δίπλα μας: ο πλησίον (Ματθ. 22:39)